{"id":357,"date":"2024-08-08T08:08:00","date_gmt":"2024-08-08T05:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/?p=357"},"modified":"2024-08-27T15:26:59","modified_gmt":"2024-08-27T12:26:59","slug":"%e2%80%a11-%e1%9a%afgutarki-o-gutarcy%e1%9a%ac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/pl\/2024\/08\/%e2%80%a11-%e1%9a%afgutarki-o-gutarcy%e1%9a%ac\/","title":{"rendered":"\u20211 \u16afGUTARKA O GUTARCY\u16ac"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy przypadkowo s\u0142owo &#8220;gutarka&#8221; (&#8220;rozmowa, rozmawianie, wyk\u0142ad, odczyt, wywiad, pogadanka, gadka&#8221;) jest bardzo podobne w brzmieniu do staro\u017cytnego s\u0142owa \ud800\udf32\ud800\udf3f\ud800\udf44\ud800\udf30\ud800\udf42\ud800\udf30\ud800\udf36\ud800\udf33\ud800\udf30 (Gutarazda), kt\u00f3re jest samookre\u015bleniem j\u0119zyka gockiego? Tak, w\u0142a\u015bnie tego j\u0119zyka legendarnych Got\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawe, \u017ce s\u0142owa &#8220;gutarka&#8221; (gutary\u0107) nie ma w s\u0142ownikach innych j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ponadto s\u0142owo &#8220;gutarka&#8221; (gutary\u0107) ma ten sam rdze\u0144 co szwedzkie s\u0142owo &#8220;Gutar&#8221;, kt\u00f3re oznacza Gotlandczyk\u00f3w lub mieszka\u0144c\u00f3w wyspy Gotland\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gutowie lub Gotlandczycy (szw. Guta, Gutar) \u2014 staro\u017cytne germa\u0144skie plemi\u0119, kt\u00f3re w okresie od II wieku p.n.e. do prze\u0142omu I i II tysi\u0105clecia zamieszkiwa\u0142o wysp\u0119 Gotland na Morzu Ba\u0142tyckim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O Gutach napisano w &#8220;Gutasadze&#8221; (Gutasaga).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczeni cz\u0119sto zaliczaj\u0105 Gut\u00f3w do Got\u00f3w. To praktycznie synonimy. Tak wi\u0119c etnonim &#8220;gut&#8221; dla okre\u015blenia ludno\u015bci Gotlandii, a etnonim &#8220;got&#8221; w dialektach wschodnim i zachodnim staroislandzkiego brzmi tak samo: we wschodnim &#8211; &#8220;gutar&#8221;; w zachodnim &#8211; &#8220;gotar&#8221;. Spo\u015br\u00f3d wszystkich staro\u017cytnych plemion germa\u0144skich ten etnonim odnosi si\u0119 tylko do Got\u00f3w i Gut\u00f3w.<br>Inna nazwa Gut\u00f3w i Got\u00f3w: &#8220;g\u00f6tar&#8221;, a tak\u017ce &#8220;jotar&#8221; i &#8220;gautar&#8221; (szw. g\u00f6tar, g\u00f6ter, staroisl. gautar).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Swoj\u0105 drog\u0105, w rejonie smorgo\u0144skim obwodu grodzie\u0144skiego jest nawet wie\u015b Gauti. A &#8220;jotar&#8221;, &#8220;jota&#8221;, &#8220;jotwa&#8221; mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w &#8220;jatwa&#8221; i &#8220;ja\u0107wie\u017c&#8221; (ja\u0107wingowie)?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Region historyczny na po\u0142udniu wsp\u00f3\u0142czesnej Szwecji do dzi\u015b nosi nazw\u0119 G\u00f6taland, czyli &#8220;Kraj G\u00f6t\u00f3w&#8221;, a drugie co do wielko\u015bci miasto Szwecji nazywa si\u0119 G\u00f6teborg (&#8220;Miasto G\u00f6t\u00f3w&#8221;). Na pokrewie\u0144stwo G\u00f6t\u00f3w z Gotami wskazywa\u0142 jeszcze gocki historyk Jordanes (VI wiek).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istnieje r\u00f3wnie\u017c hipoteza o pokrewie\u0144stwie G\u00f6t\u00f3w-Got\u00f3w z Jutami.<br>Jutowie (staroang. \u0112otas, \u0142ac. Iuti lub \u0142ac. Iut\u00e6) \u2014 staro\u017cytne plemi\u0119 germa\u0144skie, zamieszkuj\u0105ce na pocz\u0105tku naszej ery nazwany na ich cze\u015b\u0107 p\u00f3\u0142wysep Jutlandia (Iutia, Iutlandia).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A mo\u017ce &#8220;Jutowie-Lutowie&#8221; w czasie i przestrzeni przekszta\u0142cili si\u0119 w &#8220;Lucic\u00f3w&#8221; i &#8220;Lutw\u0119-Litw\u0119&#8221; (litwini)? Tym bardziej, \u017ce \u0142abscy Lucicy terytorialnie s\u0105siadowali z Jutami-Lutami, a potem zachowuj\u0105c wiar\u0119 przodk\u00f3w pod naciskiem krzy\u017cowc\u00f3w byli zmuszeni wycofywa\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d\u2026 A mo\u017ce a\u017c do samego Niemna i jego g\u00f3rnego biegu (miejsca narodzin prawdziwej historycznej Litwy)?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeszcze ciekawe, \u017ce na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Bia\u0142orusi, p\u00f3\u0142nocnej Ukrainy, wschodniej Polski, obwod\u00f3w smole\u0144skiego, pskowskiego i bria\u0144skiego Rosji znajduje si\u0119 ponad sto wsi o nazwie &#8220;Huta&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kto\u015b powie, \u017ce &#8220;Huta&#8221; to w przesz\u0142o\u015bci miejsce wytopu metalu i szk\u0142a. Oczywi\u015bcie! Ale sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie taka nazwa i to w\u0142a\u015bnie na tym terytorium, a nie na jakim\u015b innym? Mo\u017ce dlatego, \u017ce wytopem metalu i szk\u0142a zajmowali si\u0119 tutaj w\u0142a\u015bnie przybyli i przynosz\u0105cy te nowe dla tych miejsc technologie Gutowie?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bmudzini nazywaj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej Bia\u0142orusi &#8220;gudami&#8221;\u2026<br>Te\u017c bardzo blisko: &#8220;guty&#8221; i &#8220;gudy&#8221;. Zaledwie niewielkie zniekszta\u0142cenie fonetyczne. A toponimy &#8220;Huty&#8221; pokrywaj\u0105 si\u0119 z obszarem osiedlenia genetycznych &#8220;gud\u00f3w&#8221;: ca\u0142a Bia\u0142oru\u015b, wschodnia Polska, p\u00f3\u0142nocna Ukraina, zachodnia Rosja\u2026<br>Ale wr\u00f3\u0107my do naszej rozmowy o gutarce!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Gutar&#8221; (Gutar) nie tylko w j\u0119zyku szwedzkim, ale i w staroskandynawskim i pragerma\u0144skich j\u0119zykach oznacza &#8220;Goci&#8221; (Goths) lub Gutowie, G\u00f6towie, Gautowie, Gauci\u2026<br>Pochodzenie tych pokrewnych etnonim\u00f3w uczeni wi\u0105\u017c\u0105 z imieniem boga Gauta (lub Gota).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gaut (staroisl. Gaut) \u2014 w mitologii germa\u0144skiej \u2014 mityczny przodek lub b\u00f3g w micie o pochodzeniu Geat\u00f3w (G\u00f6t\u00f3w, Got\u00f3w, Gut\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gaut lub Gautr jest r\u00f3wnie\u017c jednym z eddycznych imion boga Odyna w mitologii skandynawskiej.<br>Tak, poprzez \u0142a\u0144cuch meta-sens\u00f3w wychodzimy na mo\u017cliwe pochodzenie niemieckiego s\u0142owa &#8220;gut, guten&#8221; (dobry, dobry) i angielskiego &#8220;God&#8221; (B\u00f3g). Przypomn\u0119, \u017ce du\u017cy wp\u0142yw na etnogenez\u0119 Anglik\u00f3w wywarli &#8220;Jotar, Jutowie&#8221; lub &#8220;Lutowie&#8221; \u2014 ga\u0142\u0105\u017a Got\u00f3w, Gut\u00f3w, Got\u00f3w\u2026 Je\u015bli chodzi o Niemc\u00f3w, to Goci (lub Gutowie) w og\u00f3le stali si\u0119 podstaw\u0105 do formowania si\u0119 wszystkich lud\u00f3w germa\u0144skich. Dlatego bardzo prawdopodobne, \u017ce imi\u0119 boga-praojca odzwierciedli\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w przyjemnych i pozytywnych s\u0142owach &#8220;gut, guten&#8221; (dobry, dobry)\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gutowie, Goci, G\u00f6towie, Gautowie nazywali siebie imieniem boga i uwa\u017cali si\u0119 za jego dzieci i potomk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego s\u0142owa &#8220;gutarka&#8221; i &#8220;gutary\u0107&#8221; nios\u0105 w sobie zar\u00f3wno gock\u0105 historyczn\u0105 legendarno\u015b\u0107, jak i sakralno\u015b\u0107 naszych korzeni, a nawet mistyczn\u0105 wibracj\u0119 imienia staro\u017cytnego Boga\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak by\u0142o w rzeczywisto\u015bci \u2014 dok\u0142adnie teraz nikt nie powie\u2026 Ale jedno jest pewne: s\u0142owo &#8220;gutarka&#8221; nale\u017cy do &#8220;lingwistyczno-archeologicznej&#8221; warstwy nie tylko przedchrze\u015bcija\u0144skiej, ale nawet jeszcze przeds\u0142owia\u0144skiej epoki naszej etnohistorii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To s\u0142owo przysz\u0142o do nas z g\u0142\u0119bi wiek\u00f3w, aby przypomnie\u0107 nam o naszych przodkach i o naszych korzeniach!<br>No, a o meta-zwi\u0105zkach s\u0142owa &#8220;gutarka&#8221; z sanskrytem i protoindoeuropejskimi korzeniami b\u0119dziemy &#8220;gutary\u0107&#8221; w <a href=\"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/pl\/2024\/08\/\u20212-\u16afgutarka-o-gutarcy-2-czesc\u16ac\/\">nast\u0119pnej gutarcu<\/a> (czytaj <a href=\"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/pl\/2024\/08\/\u20212-\u16afgutarka-o-gutarcy-2-czesc\u16ac\/\">kontynuacj\u0119<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a9 Andrei Zhalevich. \u16afGUTARKI\u16ac<br><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy przypadkowo s\u0142owo &#8220;gutarka&#8221; (&#8220;rozmowa, rozmawianie, wyk\u0142ad, odczyt, wywiad, pogadanka, gadka&#8221;) jest bardzo podobne w brzmieniu do staro\u017cytnego s\u0142owa \ud800\udf32\ud800\udf3f\ud800\udf44\ud800\udf30\ud800\udf42\ud800\udf30\ud800\udf36\ud800\udf33\ud800\udf30 (Gutarazda), kt\u00f3re jest samookre\u015bleniem j\u0119zyka gockiego? Tak, w\u0142a\u015bnie tego j\u0119zyka legendarnych Got\u00f3w! Ciekawe, \u017ce s\u0142owa &#8220;gutarka&#8221; (gutary\u0107) nie ma w s\u0142ownikach innych j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich! Ponadto s\u0142owo &#8220;gutarka&#8221; (gutary\u0107) ma ten sam rdze\u0144 co szwedzkie s\u0142owo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gutarki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=357"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":432,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357\/revisions\/432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zhalevich.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}