Tekst źródłowy strony Naprężacz powięzi szerokiej

<hr>
'''[[MOWA/pl|MOWA]] :''' 
[[Naprężacz powięzi szerokiej|Język polski]] | 
[[Напружвальніца шырокай фасцыі|Света-Мова]] | 
[[Большая ягодичная мышца|Русский язык]]
<hr>
Naprężacz powięzi szerokiej, mięsień napinacz powięzi szerokiej, mięsień napinający powięź szeroką (łac. musculus tensor fasciae latae, літ. [[Напружвальніца шырокай фасцыі]], рус. [[Большая ягодичная мышца]]).
<hr>
<gallery>
File:Gluteus_maximus_3D.gif
File:Gluteus_all.gif
File:Gluteus_maximus.png
File:Posterior_Hip_Muscles_3.PNG
File:Sobo_1909_575-576.png
File:Gluteus_maximus_muscle.PNG
File:Gerrish's_Text-book_of_Anatomy_(1902)_-_Fig._349.png
File:Sobo_1909_294.png
</gallery><hr>
== Ggrupy i obręczy mięśni ==
* [[Mięśnie pośladków]].
* [[Obręcz biodrowa]].
* [[:Category:Mięśnie kończyny dolnej|Mięśnie kończyny dolnej]].

== Przyczep początkowy ==
* Boczny brzeg [[Kość krzyżowa|kości krzyżowej]] i [[Kość guziczna|guzicznej]].
* [[Kość biodrową]]. 
* [[Powięź piersiowo-lędźwiowa]]. 
* [[Więzadło krzyżowo-guzowe]].
<hr>

== Przyczep końcowy ==
* Głęboka warstwa pasma biodrowo-piszczelowego. 
* Guzowatość pośladkowa [[Kość udowa|kości udowej]].
<hr>

== Czynność (funkcja) mięśnia ==
* Prostuje staw biodrowy (Jest najsilniejszym prostownikiem stawu biodrowego).
* Prostowanie i rotacja zewnętrzna stawu biodrowego (cały mięsień).
* Wł. kończące się na paśmie b-p: odwodzenie. 
* Wł. kończące się na kości udowej: przywodzenie.
* Odwraca i przywodzi udo
* '''Utrzymuje pionową postawę ciała''' (Najważniejszą funkcją m. pośladkowego wielkiego jest '''utrzymywanie pionowej postawy ciała''' przy współpracy z mięśniami grupy przedniej).
* Obustronny skurcz wysuwa miednicę ku przodowi a jednostronny w bok (przy ustalonych kończynach dolnych).
* Rotuje (skręca) udo na zewnątrz. 
* Działając na powięź szeroką uda '''prostuje kolano'''. 
* Działając obustronnie kontroluje statykę górnej części ciała, chroni tułów przed upadkiem do przodu oraz przesuwa miednicę do przodu (np. podczas wiosłowania).
<hr>

== Mięśnie synergistyczne ==
<hr>

== Mięśnie antagonistyczne ==
* '''[[Mięsień biodrowo-lędźwiowy]]''' (łac. musculus iliopsoas):
* [[Mięsień lędźwiowy większy]] (łac. Musculus psoas major).
* [[Mięsień lędźwiowy mniejszy]] (łac. musculus psoas minor).
* [[Mięsień biodrowy]] (łac. musculus iliacus).
<hr>

== Unaczynienie mięśnia ==
* [[Tętnica pośladkowa górna]].
* [[Tętnica pośladkowa dolna]].
<hr>

== Unerwienie mięśnia ==
* [[Nerw pośladkowy dolny]] ze [[Splot krzyżowy|splotu krzyżowego]] (L5-S2).
<hr>
<youtube width="360" height="203">juot6udZYos‎</youtube>
<hr>
<youtube width="360" height="203">tA-goIvoAcw‎</youtube>
<hr>
<youtube width="360" height="203">yEWzJsoYf2c‎</youtube>
<hr>
<youtube width="360" height="203">jKb3TbMZd24</youtube>
<hr>

== Bibliografia ==
# Andrei Zhalevich. ŚwiatoRazumienie. Wrocław, 2023.
# Adam Bochenek, Michał Reicher. Anatomia człowieka T.I. Warszawa: PZWL, 1968.
# Michał Reicher. Anatomia ogólna: kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1990.
# Thieme Atlas of Anatomy: General Anatomy and Musculoskeletal System. Thieme. 2006.
# Синельников Р. Д., Синельников Я. Р. Атлас анатомии человека. — 2-е. — М.: Медицина, 1996.
# https://en.wikipedia.org/wiki/Tensor_fasciae_latae_muscle
# https://pl.wikipedia.org/wiki/Mięsień_naprężacz_powięzi_szerokiej
# https://ru.wikipedia.org/wiki/Большая_ягодичная_мышца
# https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/miesien-posladkowy-wielki.html

[[Category:Mięśnie kończyny dolnej]]
[[Category:Mięśnie]]
[[Category:Układ ruchu]]
[[Category:Organizm]]