Сэрца. Псіхасаматыка і метафізіка праблем з сэрцам

---

MOWA : Język polski | Свята-Мова | Русский язык

---

Ці турбуюць вас сэрца? У вас пачаліся праблемы з сэрцам? Вядома ж, спачатку трэба ліквідаваць прычыны, якія прыводзяць да праблем і хвароб сэрца. Разгледзім метафізічныя (тонкія, ментальныя, эмацыйныя, псіхасаматычныя, падсвядомыя, глыбінныя) прычыны праблем з сэрцам.

Вось што пішуць аб гэтым сусветна вядомыя эксперты ў гэтай вобласці і аўтары кніг па гэтай тэматыцы.

Ліз Бурбо у сваёй кнізе «Тваё цела кажа "Люби сябе!"» піша пра магчымыя псіхасаматычныя і метафізічныя прычыны праблем і хвароб сэрца:
Сэрца забяспечвае кровазварот у арганізме чалавека, функцыянуючы падобна на магутны помпу. Ад хвароб сэрца ў наш час памірае значна больш людзей, чым ад любых іншых хвароб, войн, катастроф і г.д. Гэты жыццёва важны орган размешчаны ў самым цэнтры цела чалавека.
Эмацыйная блакіроўка. Калі мы кажам, што чалавек канцэнтруецца, гэта значыць, што ён дазваляе свайму сэрцу прымаць рашэнне, то ёсць дзейнічае ў гармоніі з самім сабой, з радасцю і любоўю. Якія-небудзь праблемы з сэрцам з'яўляюцца прыкметай супрацьлеглага стану, то ёсць стану, у якім чалавек усё прымае занадта блізка да сэрца. Яго намаганні і перажыванні выходзяць за межы яго эмацыйных магчымасцей, што падштурхоўвае яго да празмернай фізічнай актыўнасці. Самая важная паведамленне, якое несуць у сабе хваробы сэрца, - «ЛЮБІ СЕБЕ!». Калі чалавек пакутуе якой-небудзь хваробай сэрца, гэта значыць, што ён забыў пра ўласныя патрэбы і з усіх сіл стараецца зарабіць любоў навакольных. Ён недастаткова любіць сябе.
Ментальная блакіроўка. Праблемы з сэрцам кажуць пра тое, што ты павінен неадкладна змяніць сваё стаўленне да самога сябе. Ты лічы, што любоў можа зыходзіць толькі ад іншых людзей, але было б значна мудрэй атрымліваць любоў ад самога сябе. Калі ты залежыш ад чыёйсьці любві, гэтую любоў трэба пастаянна зарабляць.
Калі ты ўсведамляеш сваю непаўторнасць і навучышся паважаць сябе, любоў - твая любоў да сябе - будзе заўсёды з табой, і табе не прыйдзецца старацца зноў і зноў, каб яе атрымаць. Каб аднавіць кантакт са сваім сэрцам, паспрабуй гаварыць сабе хаця б дзесяць кампліментаў у дзень.
Калі ты зробіш гэтыя ўнутраны змены, тваё фізічнае сэрца адрэагуе на іх. Здаровае сэрца вытрымлівае абман і расчараванні ў любовай сферы, так як ніколі не застаецца без любві. Гэта не значыць, што ты можаш нічога не рабіць для іншых; наадварот, ты павінен працягваць рабіць усё, што рабіў раней, але ўжо з іншай матывацыяй. Ты павінен рабіць гэта дзеля ўласнага задавальнення, а не для таго, каб заслужыць чыю-небудзь любоў.
Духоўная блакіроўка заключаецца ў тым, што і ў выпадку праблем з вачыма (гл. ВАЧЫ: метафізічныя прычыны праблем з зрокам і хвароб вачэй, падпункт "Вочы ў цэлым і агульныя праблемы з зрокам").

Бодо Багінскі і Шармо Шаліла у сваёй кнізе «"Рэйкі" - універсальная энергія жыцця» пішуць пра магчымыя псіхасаматычныя і метафізічныя прычыны праблем і хвароб сэрца:
Сэрца - матэрыяльны сімвал нашых эмоцый і здольнасці любіць. Кроў адказвае за жыццёвую сілу і вітальнасць, а ў працэсе кровазвароту жыццёвая сіла і радасць жыцця, прабуджаныя здольнасцю сэрца любіць і адчуваць, размеркоўваюцца па ўсім целе. З дапамогай Рэйкі ты адкрыеш любоў у сабе самім, ты пазнаеш радасць і жыццёвую сілу, схаваныя ў табе і ў стварэнні, і зможаш свабодна дарыць іх іншым.
І ў гэтым выпадку мы назіраем некаторыя ўказанні ў нашай мове, якія выразна кажуць, у якім напрамку развіваецца сімптом. Так, мы кажам пра безсэрдечнасць, пра халоднае сэрца. За сімптомамі звычайна хаваюцца працяглыя эмацыйныя праблемы: адсутнасць радасці, адмаўленне прыгажосці жыцця, вера ў барацьбу за выжыванне. Хвароба прымушае цябе зноўку прыслухоўвацца да свайго сэрца, што, напрыклад, яшчэ больш экстрымальна праяўляецца пры адчуванні страху.
Спытай сябе, ці знаходзяцца твая галава і сэрца, розум і пачуцці ў раўнавазе? Ці адчуваеш ты жывое пульсаванне свайго жыцця? Ці жывеш ты ад усёй душы? Ці слухаеш ты добраахвотна сваё сэрца або гэта прымушае цябе заклікаць хваробу? Калі ты адкажаш на ўсе гэтыя пытанні: "Так!", праблемы з сэрцам адразу знікнуць. Яны будуць больш не патрэбныя!
Тахікардыя. Частае сэрцабіцце сведчыць аб эмацыйнай перашкодзе, аб парушэнні звыклага для цябе парадку. Што-то выйшла з раўнавагі.
Свядома інтэгруй у жыццё тое, што, як здаецца, парушае твой парадак. Прыняй гэта ў сваё сэрца!
Звужэнне сэрцавых судзін (angina pectoris) заўсёды звязана са страхам. І тут мы сутыкаемся з указаннямі ў нашай мове: так, мы ведаем каменнае сэрца, застыглае сэрца, жорсткае сэрца. Ты аддзяліў сваё эга ад цэласнасці жыцця і гэтым заблакаваў уласныя пачуцці. Але раздзяленне заўсёды выклікае варожасць, тое, ад чаго мы пачынаем абараняцца. Пачытай па гэтым пытанні пятыя кнігу Маісея ў Бібліі, главу 15, стих 7. У табе нараджаецца страх, які ты спрабуеш кампенсаваць жаданнем улады. Звужэнне сэрцавых судзін - гэта толькі сігнал на фізічным узроўні, толькі следства.
Адкрыйся і тым рэчам, якіх ты баяшся, бо калі ты занадта вузкі, то з цябе не толькі нічога не можа выйсці, але і ўвайсці. А мы жывем пастаянна абменьваючыся чымсьці з іншымі і вузкасць заўсёды азначае толькі блакаду. Даруй вялікадушна тое, што ёсць у табе прыгожага!

Валерый В. Сінельнікаў у сваёй кнізе «Возлюби хваробу сваю» піша пра магчымыя псіхасаматычныя і метафізічныя прычыны праблем і хвароб сэрца:
Лічым, што сэрца сімвалізуе жыццёвы цэнтр чалавека. Яго здольнасць радавацца жыццю, жыць у згодзе з самім сабой і з навакольным светам. Мы жывем, пакуль біецца наша сэрца. Кроў — гэта матэрыяльны сімвал нашай душы. Кроў — гэта радасць і жыццёвыя сілы, а судзіны дастаўляюць радасць і сілу кожнай клетачцы нашага цела.
Болі ў сэрцы, стенакардыя ўзнікаюць ад незадавальняльнай любві: да сябе, блізкім, навакольнаму свету, да самага працэсу жыцця. У людзей з хворым сэрцам дэфіцыт любові да сябе і да людзей. Ім замінаюць любіць староннія крыўды і рэўнасць, шкадаванне і жалю, страх і гнеў. Яны адчуваюць сябе адзінокімі або баяцца адзіноты. Яны не разумеюць, што самі ствараюць сабе адзіноту, аддзяляючыся ад людзей, апіраючыся на старыя крыўды. На іх націскаюць эмацыйныя даўнія праблемы. Яны «тяжкім грузам», «камнем» ляжаць на сэрцы. Адсюль — дэфіцыт любові і радасці. Вы проста забіваеце ў сабе гэтыя божыя пачуцці. Вы настолькі занятыя сваімі і чужымі праблемамі, што для любові і радасці не застаецца месца і часу.
— Доктар, я не магу не перажываць за сваіх дзяцей, — кажа мне пацыентка. — У дачкі муж-п'яніца, сын разышоўся з жонкай, а я хвалююся за ўнукаў, як яны, што з імі. У мяне сэрца боліць за іх усіх.
— Я разумею, што вы хочаце толькі добрага сваім дзецям і ўнукам. Але ці не лепшы спосаб дапамагчы ім, чым боль у сэрцы?
— Вядома не, — адказвае жанчына. — Але я не ведаю як па-іншаму.
Сэрца часта баліць у тых людзей, якія перапоўненыя шкадаваннем і спачуваннем. Яны імкнуцца дапамагчы: людзям, узяўшы на сябе іх боль і пакуты («Сердабольны чалавек», «Сэрца крывёй абліваецца», «Браць блізка да сэрца»
- У іх вельмі моцнае жаданне дапамагчы блізкім, навакольным людзям. Але яны карыстаюцца далёка не найлепшымі спосабамі. І пры гэтым цалкам забываюць пра сябе, ігнаруюць сябе. Такім чынам, сэрца паступова зачыняецца для любві і радасці. Яго судзіны звужаюцца.
Шкадаванне і спачуванне — гэта не любоў. Будзьце міласэрднымі, а не спачувальнымі. Мець мілае сэрца. Дапамагайце людзям з любоўю і радасцю. Спалучайце ў сабе любоў да людзей і любоў да сябе. Важна зразумець, што з іншым чалавекам можна падзяліцца толькі тым, што ёсць у мяне самога. Калі ў мяне шмат добрых і светлых пачуццяў, то я магу гэтым падзяліцца з блізкімі.
Быць адкрытым свету, любіць свет і людзей, і пры гэтым памятаць і клапаціцца пра сябе, пра свае інтарэсы і намеры — гэта вялікае мастацтва. Памятаеце? «Возлюби бліжняга свайго, як сябе самога!»
Чаму людзі забываюць другую частку гэтай запаведзі?
Чалавек з добрымі памысламі, разумее, усведамляючы і прымаючы сваё месца і прызначэнне ва Усявышнім, мае здаровае і моцнае сэрца.
Добрае сэрца век не хварэе, А недобрае — цяжчэе.
Зло загубіла сэрца не адно.
Добрае сэрца май, Добрам за дабро адказаць умець.
Я вызначыў, што людзі з хворым сэрцам вераць у неабходнасць напружання і стрэсу. У іх пераважае негатыўная ацэнка навакольнага свету або якіх-небудзь падзей і з'яў у ім. Практычна любую сітуацыю яны разглядаюць як стрэсавую. Гэта з-за таго, што яны не навучыліся браць на сябе адказнасць за сваё жыццё. Лічна я дзелю ўсе сітуацыі ў сваім жыцці на дзве катэгорыі: прыемныя і карысныя. Прыемныя сітуацыі — гэта тыя, якія даюць мне прыемныя перажыванні. А карысныя — гэта тыя, у якіх можна навучыцца чаму-небудзь важнаму і пазітыўнаму.
Ёсць у мяне знаёмы баншчык. Яму ўжо семдзесят гадоў. Залатое вяселле справіў. Нядаўна ён мне расказваў пра сябе.
— Пятнаццаць гадоў таму я трапіў у шпіталь з падазрэннем на інфаркт сэрца. Мне тады было цяжка. Думкаў, што ўжо канец прыйшоў. Ну нічога, лекары падтрымалі, падлечылі. А калі выпісваўся, то адзін разумны лікар мне сказаў: «Калі хочаш мець здаровае сэрца, запомні: ніколі нікога не крытыкуй і ні з кім не свар'ся. І нават калі побач нехта нехта крытыкуе, бяжы адтуль падалей. Выбірай сабе добрых людзей і сам будь добрым». Так я яго словы на ўсё жыццё запомніў. Калі ў троллейбусах сваромся, я выходжу і сядаю на маршрутнае таксі. Суседкі-пенсіянеркі жартуюць: «Сямёныч багатым стаў, на таксі ездзіць». А я думаю, што не варта эканоміць на сваім здароўі.
Затое цяпер я магу ў лазні апарыць венічкам адразу трох чалавек. І адчуваю сябе выдатна.
Адна мая пацыентка з парокам сэрца ў размове часта выкарыстоўвала такія фразы:
— Доктар, я пастаянна жалью людзей.
— Асуджаю «у сэрцах».
— Бяру блізка да сэрца.
— Сусвет такі несправядлівы.
«Браць блізка да сэрца», «Сердабольны чалавек», «Каменны сэрца», «Сэрца крывёй абліваецца», «Халоднае сэрца», «Бессердечны» — калі вы карыстаецеся падобнымі фразамі, то ў вас ёсць прадпісанасць да хвароб сэрца ці яно ўжо хворое. Хапае насіць у сваім сэрцы нешта непрыемнае. Вызваліцеся, усміхніцеся, распраўцеся, адчуйце сябе лёгка і свабодна.
Парушэнне рытму. Я ўспамінаю ўрокі фізіялогіі ў медыцынскім універсітэце. Мы тады праводзілі доследы над жабамі. У жабы выразалася сэрца і размяшчалася ў фізіялагічным растворы. І калі падтрымліваць пэўныя ўмовы, сэрца можа біцца ў адрыве ад арганізма колькі заўгодна доўга. Гэта тлумачыцца тым, што ў сэрцы ёсць свой уласны кіроўца рытму (сінусава вузел).
Але, знаходзячыся ў арганізме, сэрца яшчэ рэагуе і на пэўныя гармоны, нервовыя імпульсы, якія ідуць з цэнтральнай і вегетатыўнай нервовай сістэмы. І калі ў нашым жыцці ўсё ў парадку, мы не думаем пра наша сэрца.
Перабои ў працы сэрца — гэта прамое паказанне на тое, што вы сбіліся са свайго ўласнага рытму жыцця. Прыслухайцеся да свайго сэрца. Яно напэўна падкажа вам, што вы навязваеце сабе чужы рытм. Куды-то спяшаецеся, спяшаецеся, суетлівасці. Трывога і страх пачынаюць кіраваць вамі, вашымі пачуццямі.
У аднаго майго пацыента ўзнікла сэрцэвая блакада. Пры гэтым захворванні не кожны імпульс з сінусавага вузла даходзіць да сэрцавай мышцы. І сэрца скарачаецца з частатой 30—55 удараў у хвіліну (пры нармальным рытме 60—80 удараў). Узнікае пагроза спынення сэрца. Медицына ў такім выпадку прапануе зрабіць аперацыю і паставіць штучны кіроўца рытму.
— Разумееце, доктар, — кажа мне пацыент, — я ўжо не малады, а ў мяне маленькі сын расце. Трэба паспяшацца даць яму адукацыю, забяспечыць годнае жыццё. Я ради гэтага пакінуў сваю любімую працу і пайшоў у бізнес. І я не вытрымліваю гэты шалёны рытм, канкурэнцыю. Акрамя таго, пастаянныя праверкі з боку падатковай інспекцыі. І кожнаму трэба нешта даць. Я стаміўся ад гэтага ўсім.
— Правільна, — кажу я, — у бізнэсе зусім іншы рытм. І ваша сэрца падказвае вам, што трэба спыніцца, перастаць трывожыцца і пачаць займацца ў жыцці тым, што вам цікава, што прыносіць радасць, маральнае задавальненне. То, чым вы займаецеся цяпер, — не ваша.
— Але ж многія людзі з пачаткам перабудовы змянілі прафесію.
— Вядома, — згаджаюся я. — Некаторым занятак бізнесам дапамог раскрыць у сабе таленты, а многія проста кінуцца ў пагоню за грошамі, забыўшы пра сваё прызначэнне, змяніўшы сябе, здрадзіўшы сваё сэрца.
— Але мне ж трэба забяспечваць сям'ю, — не згаджаецца ён. — А на папярэдняй працы я атрымліваў містычныя грошы.
— У такім выпадку, — кажу я, — у вас ёсць выбар:
ці вы жывяце па навязаным і штучным для вас рытму, альбо змяняеце працу і жывяце ў сваім натуральным рытме, у гармоніі з сабой і навакольным светам. Акрамя таго, —дадаю я, — любімая праца, калі яе правільна паставіць, можа прыносіць не толькі маральнае, але і матэрыяльнае задавальненне.

Алег Г. Торсунов у сваёй кнізе «Сувязь хвароб з характарам» піша пра магчымыя псіхасаматычныя і метафізічныя прычыны праблем і хвароб сэрца:
Левы желудчык і левы прадсэрдзёнак размешчаны ў левай палове цела, таму наша эмацыйнае стан і розумная дзейнасць уплываюць на стан здароўя гэтай часткі сэрца.
Правы желудчык і правы прадсэрдзёнак размешчаны па цэнтры, таму наша прамова і ўчынкі моцна ўплываюць на іх здароўе.
Немагчыма адным словам, адной якасці характару апісаць уплыў розуму на сэрца, бо сэрца мае розныя тканіны. У яго ёсць мышцы, клапаны, судзіны, нервовыя валокны і іншыя тканіны. Кожная з гэтых тканін мае свой характар, і ўсё гэта дастаткова цяжка апісаць, нават пры сур'ёзным і падрабязным вывучэнні гэтага пытання, адным словам або якасцю. Наш багаты руская мова не настолькі багатая, каб разважаць пра ўсе якасці характару са ўсімі іх адценкамі. Таму я паспрабую пералічыць некалькі якасцей характару, звязаных з сэрцам, і, калі чалавек валодае імі, то сэрца будзе здаровым, калі не, то, адпаведна, сэрца будзе хворым.

Мышачная тканіна сэрца (О. Г. Торсунов)
Асноўныя якасці характару, неабходныя для сэрцавых мышцы – гэта добрасць, уміротворэнне ў думках, эмоцыях, мове і ўчынках чалавека.
1. Добры характар дае моцнае сэрца.

• Жорсткасць выклікае зніжэнне аб'ёму мышачнай тканіны.
• Моцнае жаданне выклікаць у іншых добрыя адносіны да сябе выклікае празмернае павелічэнне памераў сэрца.

2. Уміратварэнне прыводзіць да нармалізацыі тонусу мышачнай тканіны сэрца.

• Калі ў чалавека недастаткова уміротворэння і ён адчувае частыя трывогі, то будзе пакутаваць тонус мышцы сэрца.
• Лянота выклікае зніжэнне мышачнага тонусу, а трывога павышае яго.
• Раздражнёнасць прыводзіць да запаленчых захворванняў сэрца.

Судзіны сэрца (О. Г. Торсунов)
Судзіны ныркаў атрымліваюць здароўе ад пяшчоты і аптымізму чалавека. Гэтыя якасці характару, якія праяўляюцца ў прамове і паводзінах чалавека, прыводзяць да нармальнай працы судзін з правых аддзелаў сэрца. Мяккасць і аптымізм у эмоцыях і думках спрыяюць нармальнай працы левых аддзелаў сэрца.
1. Мяккасць характару
Гэта якасць характару выклікае нармальную эластычнасць судзін.

• Жорсткасць характару выклікае павелічэнне шчыльнасці і ламаемасці судзін сэрца.
• Безхарактарнасць выклікае празмерную эластычнасць судзін, што вядзе да зніжэння актыўнасці сэрцавага кровазабеспячэння.

2. Аптымізм дае добры тонус судзінам.

• Песімізм зніжае тонус судзін сэрца.
• Аптымізм у страсці або празмерная ўзбуджэнне выклікаюць гіпертонус судзін і іх спазмы.

Сэрцавыя клапаны
Клапаны сэрца будуць у добрым стане, калі чалавек мае такія якасці характару як пяшчота, пакорлівасць і любоў да працы.
1. Пяшчота да іншых заўсёды прыводзіць да добрага функцыянавання клапанаў.

• Калі чалавек жорсткі, клапаны сэрца будуць мець дэфекты ў будове, таксама такі чалавек падлягае розным запаленчым працэсам у клапанах, якія прыводзяць іх пашкоджання.
• Развінуты чалавек, які празмерна праяўляе пяшчоту да сябе, мае схільнасць да аслабленых клапанаў.

2. Пакорлівасць – гэта не значыць слабахарактарнасць, яна больш кажа пра пакорнасць, клапаны ў гэтым выпадку да самай старосці не будуць губляць сваю эластычнасць.
Любоў да працы, безкарыслівасць у працы дае клапанам сэрца стойкасць у пераносе любых перагрузак.
Калі чалавек працуе або нешта робіць вельмі суха, без любові да працы, у яго паступова пакутуюць клапаны сэрца. Гэта будзе выяўляцца ў выглядзе цяжару ў вобласці сэрца. Таму нельга працаваць толькі дзеля грошай, бо гэта прывядзе да недахопу кровазабеспячэння ва ўсім арганізме. Такія рэчы часта адбываюцца, калі мы працуем дзеля грошай, а не для таго, каб прынесці камусьці карысць.

Нервовая тканіна сэрца (О. Г. Торсунов)
Асноўныя якасці характару, якія даюць ёй стабільнасць – гэта аптымізм, давер да навакольных людзей і благаслаўлёная псіхічная актыўнасць.
Аптымістычна настроены чалавек мае здаровую і моцную праводзячую сістэму сэрца.

• Калі чалавек песімістычны, пасіўны, у яго могуць з'явіцца ўсе магчымыя парушэнні праводнасці нервовых валокнаў сэрца, што прыводзіць да парушэння скарачальнай актыўнасці сэрцаўых мышц.
• Аптымізм у страсці або празмернае ўзбуджэнне ў думках эмоцыях або суетлівасць у ўчынках прыводзяць да пераўзбуджэння актыўнасці нервовай сістэмы сэрца.

Даверлівыя адносіны са ўсімі робяць стабільнай працу нервовых валокнаў сэрца.

• Калі па нейкіх прычынах чалавек становіцца недаверлівым, ён становіцца псіхічна напружаным, і паступова пачынае развівацца аритмія. Звычайна ў гэтых выпадках пакутуе рытм сінусавага вузла.
• Сентыментальная даверлівасць, не заснаваная на разуменні якасцей характару чалавека, вядзе да павышанай ранільнасці праводзячай сістэмы сэрца.

Дзейнасць і актыўнасць чалавека, як мы ўжо разбіралі, бывае ў благасці, страсці і невуцтве. Аптымістычная, спакойная актыўнасць у дзейнасці прыводзіць да нармальнай працы нервовай тканіны сэрца.

• Калі ў чалавека вельмі жорсткая актыўнасць, то ў яго хутчэй за ўсё ўзнікнуць якія-небудзь парушэнні ў рытме сэрца. Так часта бывае ў кіраўнікоў. У іх рытм працы часта бывае вельмі жорсткі, што прыводзіць да перабояў у сэрцы. Гэта можа тычыцца не толькі думак чалавека, але і яго эмацыянальнага тонусу і яго ўчынкаў.
• Калі чалавек пастаянна працуе ў напружаным эмацыянальным тонусе, то часцей за ўсё ён атрымлівае блакаду ножак пучка Гіса.

Самы просты спосаб зняць напружанне рытму сэрца – гэта націснуць на ўнутраны край левага вока, у глыбіню і трымаць. Сэрца будзе паступова адпускаць. Таму што тут кропка звязана з тонусам думкі, як мы з вамі ўжо гаварылі.

Сэрцавая сумка (О. Г. Торсунов)
Атрымлівае сілу ад стабільнасці і надзейнасці чалавека.
Стабільнасць, памяркоўнасць у выкананні сваіх абавязкаў абараняе сэрцавую сумку ад інфекцыйных працэсаў.

• Імпульсіўная дзейнасць прыводзіць да вострых запаленняў у сэрцавай сумцы.
• Надрыўная праца без адпачынку (разумовая, эмацыянальная або фізічная) прыводзіць да хранічных запаленчых працэсаў.

Калі чалавек надзейны ў сваіх абавязках і абяцаннях, то ён мае здаровую сэрцавую сумку.

• Той, хто пастаянна падводзіць навакольных яго людзей, атрымлівае ўсе магчымыя парушэнні функцыі сэрцавай сумкі.
• Неўпраўленне сваіх абавязкаў вядзе да яе атрафіі.
• Чрезмерная жадоба пры выкананні сваіх абавязкаў прыводзіць да атлусцення сэрцавай сумкі.

Ішемічная хвароба сэрца (О. Г. Торсунов)

• Абразлівасць – выклікае парушэнне рэгуляцыі судзін сэрца (вызначаецца па напружанні вуглоў левага вока).
• Жорсткасць – выклікае спазмы судзін – вызначаецца па адчуванні немагчымасці глядзець у левы вока.
• Ненавісць – выклікае перанапружанне сэрцавай мышцы – вызначаецца па адчуванні страху пры поглядзе ў левы вока.
• Адчаянне – выклікае дыскаардынацыю ў працы сэрца – вызначаецца па акругленым і напружаным левым воку.
• Скорбь – выклікае вычарпанне сэрца – вызначаецца па змрочным поглядзе, ўпадзенні левага вока.

Часта ў сувязі з гэтай хваробай неабходна зразумець, што часта яна не мае глыбокай анатомічнай прычыне, і, прайшоўшы абследаванне, лекары кажуць: «Вы цалкам здаровыя, мы нічога не знайшлі», а чалавек пры гэтым адчувае боль. Гэта боль мае разумовую прыроду. Тонкае цела розуму часта непасрэдна ўздзейнічае на сэрца, змяняючы ў ім кровазабеспячэнне. У такіх выпадках трэба лячыцца, проста жадаючы ўсім шчасця і пераадольваючы ў сабе абразу, ненавісць, адчай і скорбь. Аднак у іншых выпадках боль у сэрцы выклікана сур'ёзнымі зменамі ў судзінай сістэме сэрца і прычына таму жорсткасць.
Абразлівасць. Эмацыянальная, мысленная абраза ўздзейнічае на сэрца, паражаючы яго нервовую тканіну, і як следства гэтага ўзнікаюць спазмы судзін, якія забяспечваюць сэрца. Часто, калі чалавек жыве ў калектыве, дзе ўсе схільны абражацца адзін на аднаго, ішэмічная хвароба сэрца не рэдкасць. Абраза – гэта від гневу, калі чалавек бессільны нешта зрабіць. Гнев узнікае ў выніку незадаволенасці. Чалавек заўсёды шукае шчасце, і калі ён гэта робіць неправільна, то ўзнікае незадаволенасць. Калі пачаць займацца духоўнай практыкай – пазнаннем сваёй духоўнай прыроды, то з кожным днём шчасця становіцца ўсё больш і больш, бо наша духоўная прырода здольная на бясконцае развіццё. Пошук матэрыяльнага шчасця ў грашах, сэксе, смачнай ежы, абсталяванні вядзе толькі да часовага задавальнення, бо ўсё матэрыяльнае кожную секунду расчароўвае нас. Усё, што існуе ў матэрыяльным свеце, мае ўласцівасць паступова разбурэння. Так як мы не ўлічваем гэтага фактара, то, дабіваючыся якога-небудзь выніку, звычайна няма глыбокага разумення, што ўсё, што маеш матэрыяльнага, будзе прыносіць шмат клопатаў. Напрыклад, можна пабудаваць вялікі дом і быць некаторы час шчаслівым, але так як ён патрабуе пастаяннай падтрымкі, то ў ім прыходзіцца шмат працаваць, і гэта, нарэшце, можа нададацца. Таму самае лепшае не жадаць сабе матэрыяльных рэчаў больш, чым неабходна для простага жыцця. У супрацьлеглым выпадку ўзнікае незадаволенасць, якая заўсёды выходзіць у выглядзе раздражнённасці і гневу. Так, у асяроддзі, дзе ніхто не займаецца духоўнай практыкай, незадаволенасць пастаянна вісяць у паветры, і паміж людзьмі ўзнікаюць несканчальныя сваркі. Вядома, у такой абстаноўцы цяжка засцерагчы сэрца ад хваробы. Аднак у нас заўсёды ёсць свабода выбару, як будаваць свае адносіны з навакольнымі людзьмі. Калі не чакаючы падзякі, прыняць усіх людзей з іх недахопамі і старацца адносіцца да іх па-добраму, пазбягаючы зносін з тымі, хто празмерна зайздросны, то можна такім чынам быць шчаслівым у любой абстаноўцы.
Ненавісць. Паражае клапаны і мышачную сістэму сэрца. Ненавісць – гэта крайняя ступень зайздрасці. Зайздрасць заўсёды ўзнікае з-за эгаісцкай накіраванасці чалавека. Жаданне жыць толькі для сябе робіць характар вельмі напружаным, ранімым і сварлівым. Раздаючы ахвяры, робячы добрыя справы, паўтараючы Святое Імя Бога, можна паступова пазбавіцца ад зайздрасці. Аднак той, хто схільны рабіць усё толькі для задавальнення ўласных пачуццяў, ніколі не перастане злівацца і ненавідзець. Ненавісць заўсёды падтрымліваецца плёткамі. Таму, каб пераадолець яе ўздзеянне на свой розум, неабходна спыніць зносіны з людзьмі, якія праводзяць час, абмяркоўваючы кагосьці. Слуханне плётак па тэлевізары прыносіць той жа вынік. Калі чалавек у размове заўсёды стараецца знайсці добрыя якасці навакольных людзей і ўзнагародзіць іх, то нават у плёткары ён можа выклікаць павагу.
Адчай. Жадоба, неўтаймаваная імкненне атрымаць якое-небудзь матэрыяльнае дабро, якое па лёсу не заслужыў, заўсёды выклікае адчай. Таксама адчай часта ўзнікае ад навала поганай кармы. У любым выпадку гэта прыкмета незадаволенай матэрыяльнай мары. Адчай могуць выклікаць таксама і незадаволеныя духоўныя жаданні, аднак у гэтым выпадку нават адчай не будзе прыносіць пакуты, бо чалавек, устремлены да духоўнага, толькі ад гэтага стану ўжо адчувае шчасце. Мала хто пазбегне адчаю, аднак калі пры гэтым моцна абражацца на сваю лёс, то ў выніку можна атрымаць ішэмічную хваробу сэрца, якая ў дадзеным выпадку з'яўляецца наступствам уздзеяння эмоцыі адчаю на праводзячую сістэму сэрца. Для пераадолення адчаю трэба культываваць у сабе цярплівасць. Аскетычнасць дае здольнасць цярпець. Калі чалавек кожны дзень устае і кладзецца спаць у адно і тое ж час, заўсёды абліваецца раніцай прахалоднай вадой і жадае ўсім шчасця, то ён выконвае аскезы ў благасці, якія даюць сілу цярпець псіхічную боль. Цярплівасць – гэта заўсёды пастаяннае адчуванне шчасця, нягледзячы на пакуты. Той, хто здольны пастаянна памятаць пра Бога, кантактуючы з яго духоўнай энергіяй, набывае здольнасць адчуваць шчасце нават у момант уласнай смерці.
Скорбь. Гэта стан, пры якім памяць пра мінулае мігценнае шчасце выклікае сплескі жадання быць шчаслівым зноў. Скорбь - гэта доля ўсіх, хто прылеплены да матэрыяльнага шчасця. Скорбь з'яўляецца праявам жадання матэрыяльнага шчасця. Радасць і сум, шчасце і гора працякаюць у жыцці чалавека цыкламі. Прычына такой цыклічнасці - гэта цыклічнае руханне планет, якія дапамагаюць нам атрымаць плёны сваёй кармы. Таму мудры чалавек, ведаючы пра гэтыя працэсы, цярпіць няшчасце і не скорбіць ні пра жывых, ні пра мёртвых. Прыйдзе час, і ўсё ў жыцці зменіцца да лепшага. Душа мае вечную прыроду і нават пасля смерці чалавека тонкае цела таксама не разрушаецца, прана, розум, пачуцці і розум пераходзяць ад аднаго цела да другога. Ведаючы гэта, можна зразумець, што ў прынцыпе ўзгадваючы памерлага сваяка, мы такім чынам кантактуем з ім, толькі ўжо ў тонкім целе. Таму важна зразумець, што смерці для душы як такой не існуе. Аднак таксама ў матэрыяльным свеце не існуе і бессмяротнасці, толькі ўжо ў сувязі з матэрыяльнай прыродай, а не духоўнай. Таму, будуючы з кімсьці свае адносіны, трэба загадзя ведаць, што яны часовыя, мы нікога ў гэтым свеце да сябе не прылепім. Аднак веды сцвярджаюць, што ёсць адна асобнасць, з якой у нас вечна блізкія адносіны, іншы раз мы гэта можам зразумець, а іншы раз з-за сваёй грахоўнасці не можам. Гэта Вярхоўная Асобнасць Бога, якая ў форме Сверхдушы заўсёды знаходзіцца побач з душой і пры нашым жаданні дае сваё зносіны. Такім чынам, скорбь, якая прыводзіць у непрыгоднасць мышачную сістэму сэрца, лечыцца толькі з дапамогай самаосведамлення. Для пераадолення скорбь трэба наведваць духоўныя праграмы, дзе не займаюцца палітыкай і сплетнямі, а абмяркоўваюць пытанні вечнасці і шчасця.
Жорсткасць. Самая частая і законамераная праява жорсткасці ў наш час гэта ўжыванне ў ежу мяса рыбы і яек. Усё, што прызначана для жыцця – павінна жыць. Калі мы гвалтоўна пазбаўляем жыцця каго-небудзь – гэта самае вялікае праяўленне жорсткасці, а гэтыя тры віды прадуктаў заўсёды здабываюцца менавіта такім чынам. Канешне, у гэтым свеце вельмі цяжка жыць, не наносячы шкоду, напрыклад, выкарыстоўваючы ў ежу расліны, мы таксама часта пазбаўляем іх жыцця, аднак пры гэтым, аддаючы нам сваю жыццёвую сілу расліны эвалюцыйна прагрэсуюць і нараджаюцца ў больш развітай форме жыцця. Можна тое ж самае сказаць і пра жывёл, з адной толькі розніцай, што мы не можам справіцца з кармай забойства жывёлы, і таму ўжыванне мясной ежы заўсёды вядзе да дэградацыі свядомасці. Аб гэтым шмат разоў гаворыцца ў ведычных творах. Каб пазбегнуць жорсткасці, якая вядзе да страшных хвароб і розных няшчасцяў у жыцці, неабходна адмовіцца ад ужывання мясной, рыбнай ежы і яек. Атеросклероз, які вельмі часта прыводзіць да ішэмічнай хваробы сэрца, заўсёды звязаны з культываваннем жорсткасці. Гэта прыводзіць да безудзержнага жадання харчавацца мясам і рыбай. Каб пазбавіцца ад мясаеды трэба проста, лепш разабрацца ў пытаннях кармы, ненасілля і правільнага харчавання, якое само па сабе прыносіць шчасце.
Для лячэння сэрца трэба стаць сэрдечным чалавекам – выкарыстоўваць якасці свайго сэрца для павелічэння шчасця навакольных людзей і для служэння законам Бога. Найвышэйшае праяўленне дзейнасці сэрца гэта любоў, а найвышэйшае праяўленне любві гэта любоў да Бога. Усе, хто атрымалі жаданне разабрацца ў гэтым пытанні, абавязкова зразумеюць, што такое любоў. Гэта абсалютна бескарыснае, духоўнае пачуццё, заснаванае на прыродзе душы – заўсёды займацца любоўным служэннем Богу. Для лячэння сэрца неабходна таксама займацца кантролем пачуццяў і не дазваляць ім ніякіх лішкаў. Кантраляваць пачуцці незвычайна цяжка, але тыя, хто зразумеў сакрэт як гэта рабіць, хутка дасягаюць патрэбнага выніку. Толькі накіроўваючы пачуцці да пазітыўнай дзейнасці можна поўнасцю пазбавіць іх ад імкнення да негатыўнага. Жадаць людзям шчасця гэта першая прыступка да пазітывізму, а атрымленне любві да Бога гэта апошняя прыступка. Пазітыўным можна стаць, толькі камунікуючы з пазітыўнымі людзьмі і вывучаючы духоўную літаратуру.

Згодна з Сяргеем С. Коновалавым («Энергоінфармацыйная медыцына па Коновалаву. Аздараўлівыя эмоцыі»), прычыны сэречных хвароб у тым, што сэрцы людзей напоўнены нянавісцю, сумневам, скептыцызмам, асуджэннем, болем і абразай, гэта значыць закрыты для іншых людзей. Закрытае і заблакаванае на псіхічным узроўні сэрца ў канчатковым выніку захворвае фізічна. У спалучэнні з таксічнай дыетай, таксічнымі думкамі і пачуццямі гэта павышае верагоднасць інфаркту — самай распаўсюджанай хваробы ў сучасным свеце.
Спосаб лячэння. Выкарыстоўвайце ўсе крыніцы паступлення пазітыўнай энергіі, асабліва Любоў да сябе і Любоў да людзей. Будзьце шчырыя перад самімі сабой і адносна навакольных, ставіцеся да людзей з любоўю і ўвагай. Праявіце ў адносінах да іх шчырае спачуванне і клопат, іншымі словамі, ад усёй душы жадайце ўсім дабра і дабрабыту. Не шкадуйце свайго часу, увагі, любві, грошай і г. д. і рабіце гэта натуральна, не ўзвышаючы сябе над іншымі людзьмі.
Скарыстайцеся практыкаваннем, якое дазволіць наладзіць на энергію аздараўляльнай эмоцыі Радасці (усепрашэння, любві, спакою). Практыкуйцеся кожную раніцу і кожны вечар не менш за 5-10 хвілін да тых часоў, пакуль не адчуеце, што наскрозь прапітаны любоўю і ўсе вашы дзеянні прадыктаваны любоўю.
Уявіце ўнутры сябе промень белага святла — чыстай любві, які пранікае да вас з Сусвету. Глыбока ўдыхніце любоў, прамаўляючы: «Я люблю сябе — сваё цела і сваю душу».

Болі ў сэрцы, стенакардыя (Сяргей С. Коновалав)
Прычыны. Болі ў сэрцы ўзнікаюць ад нездавальняючай любві: да сябе, блізкім, навакольнаму свету, да самога працэсу жыцця. У людзей з хворым сэрцам дэфіцыт любві да сябе і людзей. Ім перашкаджаюць любіць запоздненыя абразы і зайздрасць, шкадаванне і шкадаванне, страх і гнеў. Яны адчуваюць сябе адзінокімі або баяцца адзіноты. Яны не разумеюць, што самі ствараюць сабе адзіноту, аддзяляючыся ад людзей, апіраючыся на старыя абразы.
Людзі з хворым сэрцам вераць у неабходнасць напружання і стрэсу. У іх пераважае негатыўная ацэнка навакольнага свету або якіх-небудзь падзей і з'яў у ім. Практычна любую сітуацыю яны разглядаюць як стрэсавую.
Спосаб лячэння. У карэнным змене свайго ўяўлення пра жыццё. Для гэтага наладзіць правільны лад жыцця (чытайце пра яго ў кнізе), праводзіць медытацыі з кнігай, выходзіць часцей на сувязь са мной, прасіць у мяне, свайго Настаўніка, аздараўліваючай энергіі.

Захворванні судзін (Сяргей С. Коновалав)
Прычыны. Эйфарыя, празмерная сэнсуальнасць або, наадварот, адчуванне поўнай бессілля і безнадзейнасці, няздольнасць радавацца жыццю.
Спосаб лячэння. У карэнным змене свайго ўяўлення пра жыццё. Для гэтага наладзіць правільны лад жыцця (чытайце пра яго ў кнізе), праводзіць медытацыі з кнігай.

Уладзімір Жыкарэнцаў у сваёй кнізе «Шлях да свабоды. Кармічныя прычыны ўзнікнення праблем або як змяніць сваё жыццё» ўказвае на галоўныя негатыўныя ўстаноўкі (якія прыводзяць да хвароб) і гарманізуючыя думкі (якія вядуць да аздараўлення), звязаныя з з'яўленнем праблем і аздараўленнем сэрца:
Сэрца ўвасабляе цэнтр любві і бяспекі, абароны (Гл. Кроў).
Гарманізуючыя думкі:
Мае сэрца біцца ў рытме любві.

Сэрца - праблемы (В. Жыкарэнцаў)
Негатыўная ўстаноўка, якая прыводзіць да праблем і хвароб сэрца:
Даўгатэрміновыя эмацыйныя праблемы. Адсутнасць радасці. Ажорстачэнне сэрца. Вера ў напружанне, ператамленне і ціск, стрэс.
Гарманізуючыя думкі:
Радуйся. Радуйся. Радуйся. Я з любоўю дазваляю радасці працякаць праз мой розум і цела.

Сэрца - прыступы (В. Жыкарэнцаў)
Негатыўная ўстаноўка, якая прыводзіць да праблем і хвароб сэрца:
Выцісканне ўсіх перажыванняў радасці з сэрца на карысць грошам, ўласнай пазіцыі і г. д.
Гарманізуючыя думкі:
Я вяртаю перажыванні радасці ў цэнтр свайго сэрца. Я выказваю любоў да ўсяго.

Луіза Хей у сваёй кнізе «Аздароўся сам» указвае на галоўныя негатыўныя ўстаноўкі (якія прыводзяць да хвароб) і гарманізуючыя думкі (якія вядуць да аздараўлення), звязаныя з з'яўленнем праблем і аздараўленнем сэрца:
Сэрца сімвалізуе цэнтр любві і бяспекі.
Гарманізуючыя думкі:
Мае сэрца біцца ў рытме любві.

Сэрца - хваробы (Л. Хей)
Негатыўная ўстаноўка, якая прыводзіць да праблем і хвароб сэрца:
Даўгія эмацыйныя праблемы. Дэфіцыт радасці. Черствасць. Вера ў неабходнасць напружання, стрэсу.
Гарманізуючыя думкі:
Радасць. Радасць. Радасць. Я з задавальненнем прапускаю паток радасці праз сваё свядомасць, цела, жыццё.

Сэрца - прыступ (інфаркт міакарда) (гл. таксама «каранаральны тромбом») (Л. Хей)
Негатыўная ўстаноўка, якая прыводзіць да праблем і хвароб сэрца:
Выганяне з сэрца ўсёй радасці дзеля грошай, або кар'еры, або яшчэ чаго-небудзь.
Гарманізуючыя думкі:
Я вяртаю радасць у самы цэнтр майго сэрца. Я выказваю ўсім сваю любоў.

Анатоль Някрасаў у сваёй кнізе «1000 і адзін спосаб быць самім сабой» піша пра магчымыя псіхасаматычныя і метафізічныя прычыны праблем і хвароб сэрца:
Сэрца жыве надзеяй, Сэрца жыве верай, у Сэрцы нараджаецца будучыня. У Розуме захоўваецца мінулае, ужо вядомае і калі Розум не ў ладзе з Сэрцам, то ўсё, што захоўваецца ў ім, мёртвае.
Паняцце «Сэрца» займае цэнтральнае месца ў паэзіі, у містыцы, у рэлігіях розных народаў. Назваць яго органам інтуіцыі таксама мала. Сэрца нараджае каханне! Паэты кажуць: у любячым Сэрцы змяшчаецца ўвесь Свет. Але і гэта не ўсё!
Сэрцу прыпісваюцца не толькі пачуцці, але і разнастайныя віды дзейнасці свядомасці. І гэта не перабольшванне – Сэрца валодае ісцінай усяго Свету! У Сэрцы змяшчаецца такая інтымная функцыя свядомасці, як сумленне. Сэрца адначасова належыць і часу і вечнасці. Адлічваючы сваімі ўдарамі бег імгненняў, Сэрца, разам з тым, нясе ў сабе вечнае, непраходзячае.
Колькі ні скажы, усё роўна не хопіць у поўнай меры таго, чым з'яўляецца для нас Сэрца! Розум робіць чалавека істотай вышэйшай, а Сэрца творыць з чалавека істоту боскую! Пры такім разуменні Сэрца яшчэ большай глыбінёй адкрываюцца словы: «Мы ўсе любім адзін аднаго, толькі забыліся пра гэта».
На Усходзе існуе прыказка: «Разумны чалавек разважае, а мудры – ВЕДАЕ». Гэта значыць мудры ведае заўсёды і адразу адказ на ЛЮБОЕ пытанне. Дзякуючы Сэрцу чалавек ВЕДАЕ, часта не разумеючы розумам, як і адкуль бярэцца гэтае веданне. Гэта Розум можа сцвярджаць: «Я ведаю, што нічога не ведаю». Сапраўды, калі Розум выходзіць з вобласці вядомага, і яму адкрываюцца новыя гарызонты, ён уражваецца новай невядомай Сусветам. Розум жа, які знаходзіцца ў гармоніі з Сэрцам ВЕДАЕ ЎСЁ.
Для Сэрца пытанні тыпу: «Чаму?», «Навошта?» і многія іншыя не маюць сэнсу. Гэта тыпова разумовыя пытанні. Розум, разважанне поўныя недасказанасцей і сумневаў. Сэрца ж сумневаў не ведае. Веданне Сэрца часта называюць «верай». На жаль, зараз паняцце «вера» скажонае рэлігійнай свядомасцю. Калі розум спрабуе даць азначэнне веры, яна знікае, а з'яўляецца ідэя, мэта, ідэал. Розум можа спарадзіць толькі гэтыя кульбы, а Вера нараджаецца ў Сэрцы! У адзінстве Розуму і Сэрца нараджаецца ўпэўненасць.
У Сэрцы нараджаюцца розныя пачуцці: яно «сумуе», «радуецца», «бянтэжыцца», «весяліцца», «засмучаецца», «гаруе», «пакутуе», «асалоджваецца». Адчуванні – гэта найтанчэйшая інфармацыя, якая ідзе ад Сэрца. Калі Розум перапрацоўвае гэтую інфармацыю, непазбежна, проста ў сілу механікі працы Розуму, узнікаюць скажэнні. Розум абагульняе, параўноўвае, аналізуе, робіць высновы, і ўсё гэта ў адносных велічынях. Розум заўсёды абмежаваны пры любых умовах, пры самай геніяльнай, касмічнай шырыні погляду. Самае звычайнае Сэрца змяшчае ў сябе ўсю Сусвет, а самы глыбокі Розум не зможа да канца зразумець сэрца, таму што Розум другасны. Каханне, Сэрца нараджаюць Розум, але Розум, нават касмічнага маштабу, не можа стварыць сэрца, не штучны помпа, а СЭРЦА! Сапраўдны творца – Сэрца, а Розум – рэагуе.
Думка – гэта прадукт Розуму. І думка не ёсць ісціна, не ёсць рэчаіснасць, а толькі іх адлюстраванне. «Думка сардэчная» – няма такога тэрміна, але як назваць тое, чым аперуе сэрца? Зрэшты, гэта зноў Розум – яму трэба ўсё назваць, даць азначэнне і раскласці па паліцах. Сэрцу ўсё гэта не трэба і не важна. Сэрца не будуе іерархій, не вызначае – што і хто галоўней. Розум-развага любіць заглядваць у мінулае і ў будучыню, разважаць абстрактна. СЭРЦА ЖЫВЕ ТУТ І ЦЯПЕР! Сэрца ведае, што адбываецца, і што трэба рабіць у кожнай канкрэтнай сітуацыі. Менавіта – у канкрэтнай! Яму чужое абстрактнае «наогул». Такая функцыя, як вопыт – гэта таксама ўласцівасць толькі Розуму. А Сэрца ЎСЁ бачыць і ЎСЁ ведае.
Чаму ж часцей за ўсё мы бачым закрытыя сэрцы, гэта значыць людзей, у якіх Сэрца не праяўляе свае лепшыя якасці? Справа ў тым, што ў гэтым выпадку Сэрца аддзелена ад Душы і паміж імі стаіць Розум. І мы зараз гаворым пра Сэрца, якое знаходзіцца ў адзінстве з Душой.
Для Сэрца не існуе паняццяў ДАБРА і ЗЛА. Гэтыя паняцці і падзел увёў Розум! Зло растараецца ў каханні Сэрца! Пытанне пра дабро і зло хвалявала РОЗУМЫ ва ўсе часы. Філосафы, тэолагі, тэасофы стараліся пранікнуць у сутнасць гэтых паняццяў. Але ўсё гэта - пошукі Розуму, разважання. Сэрцу не патрэбна гэтае адрозненне.
Сэрца гэта месца, дзе НАРАДЖАЕЦЦА КАХАННЕ. Менавіта тут адбываецца кантакт з Сусветнай Душой, з Абсалютам, і Каханне ёсць першая вытворная гэтага кантакту. Гэта пачатак жыцця ў матэрыі. Народжанае ў Сэрцы каханне – найвялікшая і бясконцая энергія (як і яе бацька, Абсалют) распаўсюджваецца далей па целе чалавека з дапамогай крыві, даючы яму жыццё.
Сэрца не проста помпа, якая перакачвае кроў, яно напаўняе яе каханнем. Кроў амывае кожную клетку, усе органы і сістэмы чалавека, ажыўляе і ўключае ў працу памочнікаў Сэрца – інстынкты, нервовую сістэму, Розум, Эрас. У такім выпадку чалавек абапіраецца на найглыбейшую інтуіцыю, тонка і гарманічна ўзаемадзейнічае са Светам.
Сэрца, як орган зносін са Светам ёсць ва ўсіх і ва ўсяго! Гаворыцца пра «сэрца Зямлі», пра «сэрцавіну дрэва» і таму падобнае. У такім тонкім сэнсе сэрцы ёсць ва ўсіх жывых істот, а жывое ўсё – ад стыхій да эгрэгараў і зорак. І гэтыя сэрцы ўспрымаюць каханне, адгукаюцца на яго, таму што гэта агульная мова ўсіх сэрцаў.
Каханне і радасць – вось мова Сэрца. Разумеюць мову кахання і жывёлы, і расліны, і камяні, і Зямля, і Космас. Адчуць каханне, адгукнуцца на яго могуць усе, але стварыць, нарадзіць яго ва ўсім дыяпазоне – ад першаімпульсу да касмічнай, тут, у праяўленым Свеце, можа менавіта чалавек! Таму і праяўляецца да чалавека такая цікавасць і імкнуцца да яго ЗА КАХАННЕМ усе і ўсё.
Усе сэрцы аб'яднаныя адзінай прасторай кахання, у якой няма ні верху, ні нізу. Каханне, як Сонца, дае цяпло і святло ўсім аднолькава: разумным і не вельмі, багатым і бедным, белым і каляровым, тоўстым і тонкім… Так свеціцца і любячае Сэрца – для яго ўсе роўныя. Сапраўды, як піша вядомы рускі філосаф Б.П. Вышаслаўцаў, «Сэрца з'яўляецца цэнтрам жыцця наогул – фізічнага, духоўнага і душэўнага. Яно ёсць цэнтр перш за ўсё, цэнтр ва ўсіх сэнсах. У ім выяўляецца патаемны цэнтр асобы. Сэрца ёсць нешта больш незразумелае, непранікальнае, таямнічае, схаванае, чым душа, чым свядомасць, чым дух… Зусім выключнае значэнне надаецца сэрцу чалавека. Мы павінны адчуваць цяпер трымценне благагавення перад гэтай таямнічай глыбінёй у сэрцы сваім і ў сэрцы сваіх блізкіх. Тут ляжыць сапраўдная прыгажосць, сапраўдная і вечная каштоўнасць чалавека».
На жаль, часцей за ўсё ў самім чалавеку Сэрца знаходзіцца пад кіраваннем разважання, і ў гэтым выпадку ўжо не можа праявіць свае лепшыя якасці. Яно знаходзіцца, як бы ў клетцы і яго свабода абмежаваная і парушаная яго сувязь з Душой. Сутыкнуўшыся з такім разважлівым чалавекам, жывёлы, расліны, стыхіі, людзі, касмічныя аб'екты, атрымліваюць не каханне, а жорсткія, халодныя пачуцці. Пры судакрананні з такім чалавекам парушаецца гармонія Свету. Адсюль і найвялікшая адказнасць чалавека – ён можа зрабіць свет цудоўным, даць яму развіццё, а можа пагоршыць яго і прывесці да разбурэння.
Падаўленае каханне можа выявіцца ў хваробе сэрца. Часта гэта ўзнікае, калі блізкі чалавек праяўляе моцную волю і не прымае каханне. Напрыклад, калі адзін з сужэнцаў нясе ў сабе моцны валявы стрыжань, у другога рэзка ўзрастаюць шансы атрымаць хваробу сэрца, а то і заўчасна сысці з жыцця.

Макс Гендэль у сваёй кнізе «Эзатэрычныя прынцыпы здароўя і цаліцельства» піша, што падставай для цаліцельскай дзейнасці, і ў гэтым значэнне дэвіза цаліцеляў: «Здаровы розум, добрае сэрца, здаровае цела»!

Лууле Віілма у сваіх кнігах «Светлая крыніца кахання» і «Боль у тваім сэрцы» піша:
Чалавек можа дапамагчы іншаму аблегчыць цяжар цялесны. Вера дапамагае зняць цяжар з сэрца.
Калі на сэрцы лёгка, то ніякі цяжар не бывае занадта цяжкім. Вера ў тое, што душа зробіць правільны выбар, з'яўляецца сапраўднай верай, якая дапамагае і дорыць супакаенне. Я яшчэ не ведала, які шлях выберу, але, разважаючы пра гэта, я знайшла душэўны спакой. Каму мне было верыць, калі не ўласнай душы? Часам я разумела, што паверыла свайму стрэсу, паколькі, будучы ўпэўненай ва ўласнай праваце, я не адчувала ў сэрцы спакою. Я пачынала вызваляць свае памылкі, і часам мяне ахоплівала адчай ад таго, што праца гэта бясконцая. Многія людзі не могуць выйсці з гэтага стану адчаю. Я выйшла, таму што ўсвядоміла і прыняла ісціну: мысленне існуе, пакуль існуе жыццё наогул. А значыць, бясконца.

Дэбі Шапіра ў сваёй кнізе «Розум лечыць цела» піша пра магчымыя псіхасаматычныя, псіхалагічныя, псіхалагічныя і метафізічныя прычыны ікаўкі:
Сфармаванае з мяккіх тканін сэрца ўяўляе сабой частку нашай ментальнай энергіі, так як яго функцыяй з'яўляецца размеркаванне эмацыйнай энергіі, гэта значыць крыві. Сэрца — сімвал кахання як на безадносным, так і на асобасным узроўнях.
Яно адлюстроўвае ўсе рамантычныя эмоцыі, якія суправаджаюць каханне: нам «разбіваюць сэрца», мы адчуваем «сардэчны боль», мы «пакідаем сваё сэрца з кімсьці або дзесьці», у залежнасці ад абставін. Як пісаў Серж Кінг у кнізе «Уяўляйце на здароўе»:
Калі вы спагадлівыя, значыць у вас «вялікае сэрца», калі ж не — значыць, вы «бяссэрцы», у вас «жорсткае сэрца» або «ледзяное сэрца». Вялізная страта можа «разбіць ваша сэрца», але вы можаце адчуваць «сардэчную падзяку» да таго, хто вам спачувае. У страху ваша сэрца б'ецца няроўна або «гатова выскачыць». Усе гэтыя пачуцці маюць у сваёй аснове біялагічную прыроду.
Мы выяўляем энергію сэрца праз рот і губы, праз рукі і кісці, праз палавыя органы.
Сэрца таксама звязана з сардэчнай чакрай, а, такім чынам, з больш высокімі праявамі кахання, такімі як спачуванне і дабрыня, якія выходзяць за межы асабістых інтарэсаў; але раз гэтая вобласць грудзей адпавядае стадыі постзачацця, то яна мае справу і з сабой. Перш, чым мы зможам любіць іншых, мы павінны навучыцца любіць і прымаць сябе. Сапраўднае каханне бескарыслівае — гэта каханне проста дзеля кахання, а не з мэтай атрымаць што-небудзь узамен; яно не мае межаў і заўсёды пастаяннае. Але мы не зможам развіць у сабе гэты стан, калі не здольныя адчуць яго ў адносінах да сябе. Калі мы не любім сябе, то ўсе нашы спробы любіць іншых будуць заснаваны на болю, пакутах, агідзе да сябе і адмаўленні; мы будзем любіць іншых з той мэтай, каб самім быць любімымі і адчуваць сябе лепш. Наша каханне будзе залежаць ад таго, што мы зможам атрымаць узамен, перш за ўсё таму, што не здольныя даць сабе гэтага самі.
Сэрца таксама звязана з тымусам і, такім чынам, з выпрацоўкай Т-клетак у сістэме імунітэту. Як ужо пісалася ў 2-й главе, калі мы адчуваем станоўчыя пачуцці і каханне, наша сістэма імунітэту ўмацоўваецца і лепш змагаецца з інфекцыяй. Калі ж сардэчны цэнтр закрыты і перапоўнены такімі адмоўнымі эмоцыямі, як гнеў, нянавісць, расчараванне і агіда да сябе, то тымус становіцца слабейшым, што адлюстроўваецца ў зніжэнні здольнасці сістэмы імунітэту супраціўляцца заражэнню.
Хваробы сэрца служаць сігналам таго, што гэты магутны цэнтр актыўнасці страціў раўнавагу, што перажыванне кахання падаўляецца, блакуецца або адмаўляецца, а здольнасць да яго выяўлення страчана. Можа мець месца невер'е, глыбокі страх кахання або нават заблуджэнне? што мы павінны заслужыць каханне бязлітасным спосабам або купіць яго. Звычайна інфаркт развіваецца ў перыяды ўзмацнення фінансавай напружанасці і канкурэнцыі ў спалучэнні з нарастаючым адчужэннем ад сям'і і блізкіх людзей. Дзеці пакідаюць дом, у гады цяжкай працы не было магчымасці надаваць ім дастаткова часу, затое як лёгка аказваецца паддацца спакусам маладых дзяўчат і завесці паверхневыя любоўныя сувязі, гэта прасцей, чым перажываць рэаліі шлюбнага жыцця, і г.д. Праблемы з сэрцам заклікаюць нас «прытармазіць», убачыць самае значнае, перш за ўсё пачаць любіць сябе, падзяліць затым гэтае каханне з іншымі. Калі ад гэтага адмовіцца, жыццё стане механічным і безрадасным, магчыма, з'явяцца стрэсы, якія прычыняюць такі боль, што сэрцу прыйдзецца шукаць спосаб выхаду з-пад напружання. Інфаркты — адна з галоўных прычын смерці ў краінах Захаду, таму што мы становімся ўсё больш ізаляванымі ад уласных пачуццяў, ад удзелу ў натуральным жыцці, ад узаемаадносін з іншымі людзьмі. Замест гэтага мы апантаныя кар'ерай і назапашваннем матэрыяльных даброт.
У многіх традыцыйных вучэннях сэрца разглядаецца як цэнтр нашага існавання, які мае нават большае значэнне, чым галава, таму што менавіта з сэрца зыходзіць цеплыня і каханне да ўсяго жывога. Напрыклад, калі мы кажам: «Ты кранаў маё сэрца», — мы маем на ўвазе, што закрануты самы глыбокі ўзровень нашага існавання. Вядома выраз амерыканскіх індзейцаў, якія здзіўляліся беламу чалавеку, які «думае галавой, а не сэрцам». Пацвярджэннем таму служыць адкрыццё нервовых праводзячых сувязей паміж галаўным мозгам і сэрцам, якія сведчаць пра тое, што мозг атрымлівае эмацыйны сігнал непасрэдна з сэрца. Як пісаў Аляксандр Лоўэн у кнізе «Біяэнергетыка» (Alexander Lowen «Bioenergetics»), — сэрца падобна каралю, тады як розум дзейнічае як каралеўскія дарадцы. Дарадцы выходзяць у свет паглядзець, што дзе здарылася, а потым дакладваюць каралю пра стан каралеўства, саветуючы яму, што варта рабіць. Аднак кароль прымае сваё ўласнае рашэнне, зыходзячы не толькі з таго, што сказаў кожны дарадца, але і прааналізаваўшы агульную карціну. Такім чынам, кароль можа прыняць рашэнне, якое здаецца дарадцам нелагічным, але на самай справе з'яўляецца па-сапраўднаму справядлівым і правільным. Іншымі словамі, калі мы здольныя слухаць сваё сэрца і прымаць рашэнні з улікам таго, што кажа яно, а не розум, то такое рашэнне аказваецца часта адзіна правільным. Гэта можа здавацца нерацыянальным і нелагічным, але, паступаючы так, мы непазбежна становімся шчаслівейшымі. Вось як мы можам думаць сэрцам.
Так як сэрца з'яўляецца цэнтрам кахання і ўнутранай мудрасці, то кроў разносіць гэтае каханне па ўсім целе; ад кахання да сябе мы пераходзім да выяўлення кахання да разумення ўсяго нашага свету. Кроў выцякае з сэрца і потым да яго вяртаецца; яно аддае і яно атрымлівае. Кроў змяшчае кісларод, якім насычаецца ў лёгкіх; таму яна з'яўляецца носьбітам і кахання, і жыцця, мэтанакіравана пранікаючы ў кожную клетку арганізма. Парушэнні кровазвароту з'яўляюцца непасрэдным адлюстраваннем нашых узаемаадносін з гэтымі аспектамі жыцця і сведчаць пра адчуванне ўласнай слабасці, пра расчараванні або няўдачы, пра няздольнасць прыстасоўвацца або браць на сябе адказнасць; пагаршэнне кровазвароту паказвае на няздольнасць эмацыйна далучыцца да актыўнага жыцця; спазмаваныя артэрыі азначаюць звужэнне эмацыйнага патоку, з-за чаго наша здольнасць выяўляць і прымаць каханне становіцца абмежаванай

Сяргей М. Лазараў у сваіх кнігах «Дыягностыка кармы» (кнігі 1-12) і «Чалавек будучыні» піша пра тое, што асноўнай прычынай абсалютна ўсіх хвароб, у тым ліку і хвароб сэрца з'яўляецца дэфіцыт, недахоп або нават адсутнасць любові ў душы чалавека. Калі чалавек ставіць нешта вышэй за любоў да Бога (а Бог, як гаворыцца ў Бібліі, ёсць Любоў), то ён замест набыцця боскай любові імкнецца да чагосьці іншага. Да таго, што (памылкова) лічыць больш важным у жыцці: грошы, слава, багацце, улада, асалода, секс, адносіны, здольнасці, парадак, мараль, веды і многім-многім іншым матэрыяльным і духоўным каштоўнасцям… Але гэта ўсё не мэта, а толькі сродкі для набыцця боскай (сапраўднай) любові, любові да Бога, любові, як у Бога. А туды, дзе няма (сапраўднай) любові ў душы, як зваротная сувязь ад Сусвету, прыходзяць хваробы, праблемы і іншыя непрыемнасці. Гэта патрэбна для таго, каб чалавек задумаўся, усвядоміў, што не туды ідзе, думае, гаворыць і робіць нешта не так і пачаў выпраўляцца, стаў на правільны Шлях!

Пошукі і даследаванні метафізічных (тонкіх, ментальных, эмацыйных, псіхасаматычных, падсвядомых, глыбінных) прычын хвароб сэрца працягваюцца. Гэты матэрыял бесперапынна карэктуецца. Просім чытачоў пісаць свае каментары і дасылаць дапаўненні да дадзенага артыкула. Працяг будзе!

---

© Андрэй ЖАЛЕВІЧ
www.zhalevich.com

---

Выкарыстаныя крыніцы

1. Андрэй Жалевіч. СВЕТАРАЗУМЕННЕ. Пазнанне глыбінных сэнсаў, адкрыццё першасных прычынаў і вышэйшых прызначэнняў. - ВяртСлаў: Zhalevich.Com, 2023 r.
2. Луиза Хей. Исцели себя сам. - М.: ОЛМА, 1990 г.
3. Владимир Жикаренцев. Путь к свободе. Кармические причины возникновения проблем или как изменить свою жизнь. - СПб.: МиМ-Дельта, 1996 г.
4. Лазарев С. Н. Диагностика кармы (Т. 1-12). - CПб.: АО Сфера. 1993-2000 гг.
5. Валерий Синельников. Возлюби болезнь свою. - К.: София, 2001 г.
6. Лиз Бурбо. Твое тело говорит «Люби себя!». - К.: София, 2008 г.
7. Торсунов О. Г. Связь болезней с характером. Жизненная энергия человека. - М., 2015 г.
8. Бодо Багински, Шарамон Шалила. «Рейки» - универсальная энергия жизни. - К.: София, 2002 г.
9. Энергоинформационная медицина по Коновалову. Исцеляющие эмоции. - CПб.: Питер, 2009 г.
10. Анатолий Некрасов. 1000 и один способ быть самим собой. - М.:Амрита, 2008 г.
11. Лууле Виилма. Душевный Свет. - Екатеринбург: У-Фактория, 2000 г.
12. Лууле Виилма. Светлый источник любви. - Екатеринбург: У-Фактория, 2009 г.
13. Макс Гендель. Эзотерические принципы здоровья и целительства. - М.: Профит-Стайл, 2005 г.
14. Волкова Н. Популярная психогинекология. - CПб.: Диля, 2007 г.
15. Антонио Менегетти. Психосоматика. - М.: НФ «Антонио Менегетти», 2023 г.
16. Дебби Шапиро. Разум лечит тело. - Мн.: Попурри, 1998 г.

і іншыя крыніцы па псіхасаматыцы і па Светаразуменню

Чытайце таксама

• Увесь ліст (спіс) псіхасаматычных і метафізічных прычын захворванняў