Mięśnie, które umożliwiają ruchy w stawach: Różnice pomiędzy wersjami
m (→STAW KOLANOWY) |
m (→STAW SKOKOWY) |
||
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 211: | Linia 211: | ||
* [[Mięsień zginacz długi palucha]]. | * [[Mięsień zginacz długi palucha]]. | ||
* [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | * [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Triceps_surae_-_animation.gif|[[Mięsień trójgłowy łydki]]. | |||
File:Inferior_view_fibularis_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy długi]]. | |||
File:Fibularis_brevis_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy krótki]]. | |||
File:Gastrocnemius_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień brzuchaty łydki]]. | |||
File:Inferior_view_of_flexor_digitorum_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień zginacz długi palców]]. | |||
File:Inferior_view_of_tibialis_posterior_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień piszczelowy tylny]]. | |||
File:Inferior_view_of_flexor_hallucis_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień zginacz długi palucha]]. | |||
File:Extensor_hallucis_longus_muscle_-_animation_2.gif|[[Mięsień prostownik długi palucha]]. | |||
</gallery> | |||
=== Mięśnie prostowniki stawu skokowego === | === Mięśnie prostowniki stawu skokowego === | ||
Mięśnie prostowniki stopy w stawach skokowych (zgięcie w stronę grzbietową): | Mięśnie prostowniki stopy w stawach skokowych (zgięcie w stronę grzbietową): | ||
| Linia 217: | Linia 227: | ||
* [[Mięsień prostownik długi palców]]. | * [[Mięsień prostownik długi palców]]. | ||
* [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | * [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Tibialis_anterior_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień piszczelowy przedni]]. | |||
File:Peroneus_tertius_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy trzeci]]. | |||
File:Extensor_digitorum_longus_muscle_-_animation_2.gif|[[Mięsień prostownik długi palców]]. | |||
File:Extensor_hallucis_longus_muscle_-_animation_2.gif|[[Mięsień prostownik długi palucha]]. | |||
</gallery> | |||
=== Mięśnie pronatory stawu skokowego === | === Mięśnie pronatory stawu skokowego === | ||
Pronacja to ruch nawracania, czyli rotacji wewnętrznej. | Pronacja to ruch nawracania, czyli rotacji wewnętrznej. | ||
* [[Mięsień strzałkowy długi]]. | * [[Mięsień strzałkowy długi]]. | ||
* [[Mięsień strzałkowy krótki]]. | * [[Mięsień strzałkowy krótki]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Inferior_view_fibularis_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy długi]]. | |||
File:Fibularis_brevis_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy krótki]]. | |||
</gallery> | |||
=== Mięśnie supinatory stawu skokowego === | === Mięśnie supinatory stawu skokowego === | ||
Supinacja to ruch odwracania, czyli rotacji zewnętrznej | Supinacja to ruch odwracania, czyli rotacji zewnętrznej | ||
| Linia 226: | Linia 246: | ||
* [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | * [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | ||
* [[Mięsień zginacz długi palców]]. | * [[Mięsień zginacz długi palców]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Inferior_view_of_tibialis_posterior_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień piszczelowy tylny]]. | |||
File:Extensor_hallucis_longus_muscle_-_animation_2.gif|[[Mięsień prostownik długi palucha]]. | |||
File:Inferior_view_of_flexor_digitorum_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień zginacz długi palców]]. | |||
</gallery> | |||
=== Mięśnie odwodziciele stopy === | === Mięśnie odwodziciele stopy === | ||
* [[Mięsień strzałkowy krótki]]. | * [[Mięsień strzałkowy krótki]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Fibularis_brevis_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień strzałkowy krótki]]. | |||
</gallery> | |||
=== Mięśnie przywodziciele stopy === | === Mięśnie przywodziciele stopy === | ||
* [[Mięsień piszczelowy tylny]]. | * [[Mięsień piszczelowy tylny]]. | ||
* [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | * [[Mięsień prostownik długi palucha]]. | ||
* [[Mięsień zginacz długi palców]]. | * [[Mięsień zginacz długi palców]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Inferior_view_of_tibialis_posterior_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień piszczelowy tylny]]. | |||
File:Extensor_hallucis_longus_muscle_-_animation_2.gif|[[Mięsień prostownik długi palucha]]. | |||
File:Inferior_view_of_flexor_digitorum_longus_muscle_-_animation.gif|[[Mięsień zginacz długi palców]]. | |||
</gallery> | |||
<hr> | |||
== Stawy śródstopno-paliczkowe stopy == | == Stawy śródstopno-paliczkowe stopy == | ||
| Linia 350: | Linia 381: | ||
* [[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | * [[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | ||
* [[Mięsień ramienny]]. | * [[Mięsień ramienny]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Biceps_brachii_muscle_-_animation03.gif|[[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | |||
File:Brachialis_muscle_-_animation01.gif|[[Mięsień ramienny]]. | |||
</gallery> | |||
Do pozostałych mięśni wspomagających zgięcie można zaliczyć: | Do pozostałych mięśni wspomagających zgięcie można zaliczyć: | ||
* [[Mięsień kruczo-ramienny]]. | * [[Mięsień kruczo-ramienny]]. | ||
| Linia 357: | Linia 392: | ||
* [[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | * [[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | ||
* [[Mięsień dłoniowy długi]]. | * [[Mięsień dłoniowy długi]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Coracobrachialis_muscle_-_animation05.gif|[[Mięsień kruczo-ramienny]]. | |||
File:Gray_—_musculus_brachioradialis.png|[[Mięsień ramienno-promieniowy]]. | |||
File:Pronator_teres.svg|[[Mięsień nawrotny obły]] (w mniejszym stopniu); | |||
File:Extensor_carpi_radialis_longus.png|[[Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka]] (w mniejszym stopniu); | |||
File:Flexor-carpi-radialis-horizontal.png|[[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | |||
File:Palmaris-longus-horizontal.png|[[Mięsień dłoniowy długi]]. | |||
</gallery> | |||
=== Prostowniki stawu łokciowego === | === Prostowniki stawu łokciowego === | ||
* [[Mięsień trójgłowy ramienia]]. | * [[Mięsień trójgłowy ramienia]]. | ||
* [[Mięsień łokciowy]] (działane pomocnicze) | * [[Mięsień łokciowy]] (działane pomocnicze). | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Triceps_brachii_muscle_-_animation02.gif|[[Mięsień trójgłowy ramienia]]. | |||
File:Musculusanconeus2.png|[[Mięsień łokciowy]] (działane pomocnicze). | |||
=== Pronatory stawu łokciowego === | === Pronatory stawu łokciowego === | ||
Nawracanie (rotację wewnętrzną) przedramienia powodują mięśnie: | Nawracanie (rotację wewnętrzną) przedramienia powodują mięśnie: | ||
| Linia 366: | Linia 412: | ||
* [[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | * [[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | ||
* [[Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka]]. | * [[Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Pronator-teres-horizontal.png|[[Mięsień nawrotny obły]] (szczególnie przy zgiętym stawie łokciowym) | |||
File:Gerrish's_Text-book_of_Anatomy_(1902)_-_Fig._314.png|[[Mięsień nawrotny czworoboczny]]. | |||
File:Flexor-carpi-radialis-horizontal.png|[[Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka]]. | |||
File:Extensor_carpi_radialis_longus.png|[[Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka]]. | |||
</gallery> | |||
=== Supinatory stawu łokciowego === | === Supinatory stawu łokciowego === | ||
Odwracanie (rotacja zewnętrzna) przedramienia odbywa się natomiast dzięki następującym mięśniom: | Odwracanie (rotacja zewnętrzna) przedramienia odbywa się natomiast dzięki następującym mięśniom: | ||
* [[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | * [[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | ||
* [[Mięsień odwracacz przedramienia]]. | * [[Mięsień odwracacz|Mięsień odwracacz przedramienia]]. | ||
* [[Mięsień odwodziciel długi kciuka]]. | * [[Mięsień odwodziciel długi kciuka]]. | ||
* [[Mięsień prostownik długi kciuka]]. | * [[Mięsień prostownik długi kciuka]]. | ||
* [[Mięsień prostownik krótki kciuka]]. | * [[Mięsień prostownik krótki kciuka]]. | ||
* [[Mięsień prostownik wskaziciela]]. | * [[Mięsień prostownik wskaziciela]]. | ||
<gallery mode="slideshow"> | |||
File:Biceps_brachii_muscle_-_animation03.gif|[[Mięsień dwugłowy ramienia]]. | |||
File:Gray_—_musculus_supinator.png|[[Mięsień odwracacz|Mięsień odwracacz przedramienia]]. | |||
File:Gray_—_musculus_abductor_pollicis_longus.png|[[Mięsień odwodziciel długi kciuka]]. | |||
File:Extensor_pollicis_longus_muscle.png|[[Mięsień prostownik długi kciuka]]. | |||
File:Gray_—_musculus_extensor_pollicis_brevis.png|[[Mięsień prostownik krótki kciuka]]. | |||
File:Extensor_indicis_muscle.png|[[Mięsień prostownik wskaziciela]]. | |||
</gallery> | |||
<hr> | <hr> | ||
== STAW PROMIENIOWO-NADGARSTKOWY == | == STAW PROMIENIOWO-NADGARSTKOWY == | ||
=== Zginacze nadgarstka === | === Zginacze nadgarstka === | ||
Aktualna wersja na dzień 15:34, 4 gru 2024
MOWA : Język polski | Свята-Мова | Русский язык
Mięśnie, które umożliwiają ruchy w stawach (літ. Цягліцы, якія забяспечваюць рух у суставах, рус. Мышцы, обеспечивающие движение в суставах).
STAW BIODROWY
Mięśnie zginacze stawu biodrowego
Głównymi mięśniami zginającymi staw biodrowy są:
Pozostałe mięśnie wspomagające zgięcie biodra, jednak w nieco mniejszym stopniu, to:
- Mięsień biodrowo-lędźwiowy (łac. musculus iliopsoas).
- Mięsień grzebieniowy.
- Mięsień smukły.
- Naprężacz powięzi szerokiej.
- Mięsień przywodziciel długi.
- Mięsień przywodziciel krótki.
- część przednia mięśnia przywodziciela wielkiego.
- część przednia mięśnia pośladkowego średniego.
- część przednia mięśnia pośladkowego małego.
Mięśnie prostowniki stawu biodrowego
Do głównych mięśni należą:
- Mięsień pośladkowy wielki.
- Mięsień przywodziciel wielki – część tylna;
- Mięsień półbłoniasty.
- Mięsień dwugłowy uda – głowa długa;
- Mięsień półścięgnisty.
Z kolei do mięśni pomocniczych należą:
- Mięsień pośladkowy średni – część tylna;
- Mięsień pośladkowy mały – część tylna;
- Mięsień gruszkowaty.
- Mięsień zasłaniacz wewnętrzny.
- Mięsień zasłaniacz zewnętrzny.
Mięśnie przywodziciele uda i kończyny dolnej
- Mięsień przywodziciel krótki (łac. musculus adductor brevis).
- Mięsień przywodziciel długi (łac. musculus adductor longus).
- Mięsień przywodziciel wielki (łac. musculus adductor magnus).
- Mięsień przywodziciel mniejszy (łac. Adductor minimus muscle).
- Mięsień grzebieniowy (łac. Pectineus muscle).
- Mięsień smukły (łac. Gracilis muscle).
- Mięsień zasłaniacz zewnętrzny (ang. external obturator muscle, łac. musculus obturatorius externus).
Mięśnie odwodziciele uda i kończyny dolnej
Do odwodzicieli można zaliczyć
- Mięśnie pośladków.
- Mięsień pośladkowy wielki (łac. musculus gluteus maximus).
- Mięsień pośladkowy średni (łac. musculus gluteus medius).
- Mięsień pośladkowy mały (łac. musculus gluteus minimus).
- Naprężacz powięzi szerokiej (tensor fascia lata m.)
- Mięsień prosty uda.
Mięśnie rotatory zewnętrzne stawu biodrowego
Głównymi rotatorami zewnętrznymi biodra są:
- Mięsień pośladkowy wielki.
- część tylna mięśnia pośladkowego średniego i mięśnia pośladkowego małego.
- Mięsień biodrowo-lędźwiowy.
- Mięsień zasłaniacz wewnętrzny.
- część przednia mięśnia przywodziciela wielkiego.
- Mięsień gruszkowaty – do 70° zgięcia w stawie biodrowym.
- Mięsień czworoboczny uda.
Mięśnie pomocnicze:
- Mięsień bliźniaczy górny.
- Mięsień bliźniaczy dolny.
- Mięsień zasłaniacz zewnętrzny.
- Mięsień krawiecki.
- Mięsień czworogłowy uda – zwłaszcza jego głowa nazywana mięśniem prostym uda;
- Mięsień grzebieniowy.
- Mięsień smukły.
- Mięsień przywodziciel długi i mięsień przywodziciel krótki.
- głowa długa mięśnia dwugłowego uda.
Mięśnie rotatory wewnętrzne stawu biodrowego
Rotatory wewnętrzne uda: Rotacja wewnętrzna to najsłabszy ruch w stawie biodrowym, przy czym odpowiada za niego głównie:
- Mięsień przywodziciel wielki (adductor magnus m.)
- część przednia mięśnia pośladkowego małego. (gluteus minimus m.).
Słabe rotatory wewnętrzne stawu biodrowego:
- Mięsień pośladkowy średni (gluteus medius m.)
- Naprężacz powięzi szerokiej (tensor fascia lata m.)
STAW KOLANOWY
Mięśnie zginacze stawu kolanowego
Głównymi zginaczami tego stawu są mięśnie grupy tylnej uda, do której należą:
- Mięsień dwugłowy uda.
- Mięsień półbłoniasty.
- Mięsień półścięgnisty (tylko do 50 stopni).
Pozostałe mięśnie wspomagające zgięcie stawu kolanowego, to:
Mięśnie prostowniki stawu kolanowego
Za wyprost stawu kolanowego odpowiadają mięśnie głównie grupy przedniej uda i są to:
STAW SKOKOWY
Mięśnie podudzia i stopy, które umożliwiają ruch w stawie skokowym
Mięśnie zginacze stopy
Mięśnie zginacze stopy w stawach skokowych (górnym i dolnym) - w stronę podeszwową.
- Mięsień trójgłowy łydki.
- Mięsień strzałkowy długi.
- Mięsień strzałkowy krótki.
- Mięsień brzuchaty łydki.
- Mięsień zginacz długi palców.
- Mięsień piszczelowy tylny.
- Mięsień zginacz długi palucha.
- Mięsień prostownik długi palucha.
Mięśnie prostowniki stawu skokowego
Mięśnie prostowniki stopy w stawach skokowych (zgięcie w stronę grzbietową):
- Mięsień piszczelowy przedni.
- Mięsień strzałkowy trzeci.
- Mięsień prostownik długi palców.
- Mięsień prostownik długi palucha.
Mięśnie pronatory stawu skokowego
Pronacja to ruch nawracania, czyli rotacji wewnętrznej.
Mięśnie supinatory stawu skokowego
Supinacja to ruch odwracania, czyli rotacji zewnętrznej
Mięśnie odwodziciele stopy
Mięśnie przywodziciele stopy
Stawy śródstopno-paliczkowe stopy
Mięśnie zginacze stawów śródstopno-paliczkowych stopy
- Mięsień odwodziciel palucha stopy.
- Mięsień zginacz długi palucha.
- Mięsień zginacz krótki palucha stopy.
- Mięsień przywodziciel palucha stopy.
- Mięsień zginacz krótki palca małego stopy.
- Mięśnie glistowate stopy.
- Mięśnie międzykostne stopy.
- Mięsień czworoboczny podeszwy.
STAW RAMIENNY
Zginacze stawu ramiennego
- część obojczykowa mięśnia naramiennego.
- głowa krótka mięśnia dwugłowego ramienia.
- część obojczykowa mięśnia piersiowego większego.
- Mięsień kruczo-ramienny.
Prostowniki stawu ramiennego
- Mięsień trójgłowy ramienia.
- część tylna mięśnia naramiennego.
- Mięsień obły większy.
- Mięsień najszerszy grzbietu.
Odwodziciele stawu ramiennego
Główne mięśnie odwodziciele stawu ramiennego:
- Mięsień naramienny (musculus deltoideus) – najważniejszy mięsień podczas odwodzenia.
- Mięsień dwugłowy ramienia – głowa długa (musculus biceps brachii – caput longum).
- Mięsień nadgrzebieniowy (musculus supraspinatus).
- Mięsień podgrzebieniowy – część górna (musculus infraspinatus – pars superior).
Mięśnie współdziałające przy odwodzeniu powyżej 90 stopni (pomocnicze) to:
- Mięsień zębaty przedni (musculus serratus anterior).
- Mięsień dźwigacz łopatki (musculus levator scapulae).
- Mięsień naramienny (musculus deltoideus).
- Mięsień czworoboczny (musculus trapezius).
- Mięśnie równoległoboczne (musculus rhomboidei).
- Mięsień równoległoboczny wielki (łac. musculus rhomboideus major).
- Mięsień równoległoboczny mały (łac. musculus romboideus minor).
Przywodziciele stawu ramiennego
Rotatory zewnętrzne stawu ramiennego
Rotatory zewnętrzne barku / ramienia do zewnątrz.
- Mięsień podgrzebieniowy (łac. musculus infraspinatus).
- Mięsień obły mniejszy (łac. musculus teres minor) .
- Mięsień naramienny (łac. musculus deltoideus) część tylna mięśnia naramiennego.
- Mięsień równoległoboczny (łac. musculus rhomboideus).
- Mięsień czworoboczny (łac. musculus trapezius).
Rotatory wewnętrzne stawu ramiennego
Rotatory wewnętrzne barku / ramienia do wewnątrz.
- Mięsień podłopatkowy (łac. musculus subscapularis).
- Mięsień najszerszy grzbietu (łac. musculus latissimus dorsi).
- Mięsień obły większy (łac. musculus teres major).
- Mięsień piersiowy większy (łac. musculus pectoralis major).
- Mięsień naramienny (łac. musculus deltoideus) Część barkowa.
- Mięsień kruczo-ramienny (łac. musculus coracobrachialis).
- Mięsień zębaty przedni (łac. musculus serratus anterior).
- Mięsień piersiowy mniejszy (łac. musculus pectoralis minor).
STAW ŁOKCIOWY
Zginacze stawu łokciowego
Głównymi mięśniami zginaczami stawu łokciowego jest:
Do pozostałych mięśni wspomagających zgięcie można zaliczyć:
- Mięsień kruczo-ramienny.
- Mięsień ramienno-promieniowy.
- Mięsień nawrotny obły (w mniejszym stopniu);
- Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka (w mniejszym stopniu);
- Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka.
- Mięsień dłoniowy długi.
Prostowniki stawu łokciowego
- Mięsień trójgłowy ramienia.
- Mięsień łokciowy (działane pomocnicze).
Supinatory stawu łokciowego
Odwracanie (rotacja zewnętrzna) przedramienia odbywa się natomiast dzięki następującym mięśniom:
- Mięsień dwugłowy ramienia.
- Mięsień odwracacz przedramienia.
- Mięsień odwodziciel długi kciuka.
- Mięsień prostownik długi kciuka.
- Mięsień prostownik krótki kciuka.
- Mięsień prostownik wskaziciela.
STAW PROMIENIOWO-NADGARSTKOWY
Zginacze nadgarstka
- Mięsień zginacz promieniowy nadgarstka.
- Mięsień zginacz łokciowy nadgarstka.
- Mięsień dłoniowy długi.
- Mięsień zginacz powierzchowny palców.
- Mięsień odwodziciel długi kciuka.
- Mięsień zginacz głęboki palców.
- Mięsień zginacz długi kciuka.
Zginacze stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka
Ruch zgięcia w tym stawie to tak naprawdę ruch przeciwstawiania kciuka. Odpowiada za niego współprana następujących mięśni:
- Mięsień przeciwstawiacz kciuka.
- Mięsień zginacz długi kciuka.
- Mięsień zginacz krótki kciuka.
- Mięsień przywodziciel kciuka.
- Mięsień odwodziciel krótki kciuka.
Zginacze w stawach śródręczno-paliczkowym i międzypaliczkowym kciuka
Mięśnie te mają swoje początki na przedramieniu. W efekcie ich współpraca umożliwia między innymi chwyt szczypcowy kciuka i palca wskazującego, a także dotykanie opuszkiem kciuka kolejno wszystkich palców dłoni. Są to:
- Mięsień zginacz długi kciuka.
- Mięsień przywodziciel kciuka.
- Mięsień zginacz krótki kciuka.
- Mięsień odwodziciel krótki kciuka.
Zginacze w stawach śródręczno-paliczkowych palców II-V
Praca tych mięśni jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania i wykonywania codziennych obowiązków, ponieważ umożliwia wykonywanie wszystkich rodzajów chwytu. Są to:
- Mięsień zginacz powierzchowny palców.
- Mięśnie międzykostne.
- Mięsień zginacz głęboki palców.
- Mięsień odwodziciel palca małego.
- Mięsień zginacz krótki palca małego.
- Mięsień dłoniowy długi.
- Mięśnie glistowate.
Zginacze w stawach międzypaliczkowych palców II-V
Mięśnie te leżą po dłoniowej stronie ręki i są to następujące zginacze:
- Mięsień zginacz powierzchowny palców.
- Mięsień zginacz głęboki palców.
- Mięsień zginacz krótki palca małego.
Prostowniki nadgarstka i palców
- Mięśnie prostowniki nadgarstka i palców.
- Mięsień prostownik krótki palców stopy (łac. Extensor digitorum brevis).
- Mięsień prostownik krótki palucha stopy (łac. Extensor hallucis brevis).
- Mięśnie zginacze nadgarstka i palców.
- Mięsień zginacz krótki palucha stopy (łac. Flexor hallucis brevis).
- Mięsień zginacz krótki palców stopy (łac. Flexor digitorum brevis).
- Mięsień zginacz krótki palca małego stopy (łac. Flexor digiti minimi brevis).
Zobacz też
- Mięśnie posturalne lub Mięśnie głębokie czyli Mięśnie core który, odpowiedzialny za stabilizację ciała.
- Mięśnie oddechowe (eng. Muscles of respiration, літ. Дыхальныя цягліцы, рус. Дыхательные мышцы).
Bibliografia
- Andrei Zhalevich. ŚWIATOROZUMIENIE. Poszukiwanie głębokich znaczeń, odkrycie pierwotnych przyczyn i wyższych przeznaczeń. - Wrocław: Zhalevich.Com, 2023 r.
- Adam Bochenek, Michał Reicher. Anatomia człowieka T.I. - Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1968.
- Michał Reicher. Anatomia ogólna: kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1990.
- Thieme Atlas of Anatomy: General Anatomy and Musculoskeletal System. Thieme. 2006.
- Синельников Р. Д., Синельников Я. Р. Атлас анатомии человека. — 2-е. — М.: Медицина, 1996.
- https://en.wikipedia.org/wiki/?????
- https://pl.wikipedia.org/wiki/?????
- https://ru.wikipedia.org/wiki/?????
- https://be.wikipedia.org/wiki/Цягліцы_чалавека
- https://fizjoterapeuty.pl/uklad-miesniowy/miesnie-zginacze-konczyny-dolnej.html
- https://fizjoterapeuty.pl/uklad-miesniowy/miesnie-odwodziciele-stawu-ramiennego.html