Układ nerwowy: Różnice pomiędzy wersjami
Z M.O.W.A.
mNie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| Linia 8: | Linia 8: | ||
<hr> | <hr> | ||
<gallery> | <gallery> | ||
File: | File:TE-Nervous_system_diagram.svg | ||
</gallery><hr> | </gallery><hr> | ||
== Ośrodkowy układ nerwowy == | |||
Ośrodkowy układ nerwowy, centralny układ nerwowy (łac. systema nervosum centrale, OUN, CUN, CNS od ang. central nervous system, літ. [[Цэнтральная нервовая сістэма]], рус. [[Центральная нервная система ]], ЦНС). | |||
W skład ośrodkowego układu nerwowego wchodzą: | |||
* [[mózgowie]] (łac. ''encephalon''), dzielące się na: | |||
** [[rdzeń przedłużony]] (łac. ''medulla oblongata''), w którym znajdują się ośrodki kierujące odruchami bezwarunkowymi – ośrodki oddechowe, regulujące pracę serca, ciśnienie krwi, ośrodki odpowiedzialne za żucie, połykanie, wydzielanie śliny, ośrodki kojarzeniowe słuchu i równowagi oraz koordynacji ruchowej | |||
** [[tyłomózgowie]] (łac. ''rhombencephalon''), będący ośrodkiem kontroli, koordynacji i regulacji ruchów, odpowiedzialnym za utrzymanie równowagi ciała | |||
** [[śródmózgowie]] (łac. ''mesencephalon''), czyli pierwotny ośrodek analizy wzroku i słuchu | |||
** [[międzymózgowie]] (łac. ''diencephalon''), w którym znajdują się ośrodki nerwowe głodu i sytości, [[termoregulacja|termoregulacji]], pragnienia, agresji/ucieczki, [[libido|popędu płciowego]] i instynktu macierzyńskiego | |||
** [[kresomózgowie]] (łac. ''telencephalon'') – dwie półkule pokryte korą mózgową, dzielącą się na płaty: | |||
*** [[płat czołowy|czołowy]] – związany z m.in. pamięcią, uwagą, kontrolą zachowania, planowaniem, hamowaniem reakcji; zawiera również ośrodki ruchowe oraz [[ośrodek Broki|pole Broca]] (zazwyczaj w lewej półkuli), związane z kontrolą ekspresji mowy | |||
*** [[płat ciemieniowy|ciemieniowy]] – zawiera m.in. ośrodki czucia skórnego, rozumienia i kojarzenia informacji pochodzących ze zmysłów oraz ośrodki uwagi | |||
*** [[płat potyliczny|potyliczny]] – zawiera ośrodki wzrokowe | |||
*** [[płat skroniowy|skroniowy]] – zawiera m.in. ośrodek analizy wrażeń słuchowych ([[ośrodek Wernickego|pole Wernickego]], zazwyczaj w lewej półkuli), a także ośrodki emocji oraz pamięci | |||
* [[rdzeń kręgowy]] (łac. ''medulla spinalis''). | |||
<hr> | <hr> | ||
| Linia 21: | Linia 35: | ||
# https://en.wikipedia.org/wiki/Nervous_system | # https://en.wikipedia.org/wiki/Nervous_system | ||
# https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy | # https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy | ||
# https://pl.wikipedia.org/wiki/ | # https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy_człowieka | ||
# https://ru.wikipedia.org/wiki/Нервная_система | # https://ru.wikipedia.org/wiki/Нервная_система | ||
# https://be.wikipedia.org/wiki/Нервовая_сістэма | # https://be.wikipedia.org/wiki/Нервовая_сістэма | ||
Wersja z 16:45, 28 lis 2023
MOWA : Język polski | Света-Мова | Русский язык
Układ nerwowy (łac. systema nervosum; ang. nervous system, літ. Нервовая сістэма, рус. Нервная система).
Ośrodkowy układ nerwowy
Ośrodkowy układ nerwowy, centralny układ nerwowy (łac. systema nervosum centrale, OUN, CUN, CNS od ang. central nervous system, літ. Цэнтральная нервовая сістэма, рус. Центральная нервная система , ЦНС). W skład ośrodkowego układu nerwowego wchodzą:
- mózgowie (łac. encephalon), dzielące się na:
- rdzeń przedłużony (łac. medulla oblongata), w którym znajdują się ośrodki kierujące odruchami bezwarunkowymi – ośrodki oddechowe, regulujące pracę serca, ciśnienie krwi, ośrodki odpowiedzialne za żucie, połykanie, wydzielanie śliny, ośrodki kojarzeniowe słuchu i równowagi oraz koordynacji ruchowej
- tyłomózgowie (łac. rhombencephalon), będący ośrodkiem kontroli, koordynacji i regulacji ruchów, odpowiedzialnym za utrzymanie równowagi ciała
- śródmózgowie (łac. mesencephalon), czyli pierwotny ośrodek analizy wzroku i słuchu
- międzymózgowie (łac. diencephalon), w którym znajdują się ośrodki nerwowe głodu i sytości, termoregulacji, pragnienia, agresji/ucieczki, popędu płciowego i instynktu macierzyńskiego
- kresomózgowie (łac. telencephalon) – dwie półkule pokryte korą mózgową, dzielącą się na płaty:
- czołowy – związany z m.in. pamięcią, uwagą, kontrolą zachowania, planowaniem, hamowaniem reakcji; zawiera również ośrodki ruchowe oraz pole Broca (zazwyczaj w lewej półkuli), związane z kontrolą ekspresji mowy
- ciemieniowy – zawiera m.in. ośrodki czucia skórnego, rozumienia i kojarzenia informacji pochodzących ze zmysłów oraz ośrodki uwagi
- potyliczny – zawiera ośrodki wzrokowe
- skroniowy – zawiera m.in. ośrodek analizy wrażeń słuchowych (pole Wernickego, zazwyczaj w lewej półkuli), a także ośrodki emocji oraz pamięci
- rdzeń kręgowy (łac. medulla spinalis).
Bibliografia
- Andrei Zhalevich. ŚwiatoRazumienie. Wrocław, 2023.
- Adam Bochenek, Michał Reicher. Anatomia człowieka T.I. Warszawa: PZWL, 1968.
- Michał Reicher. Anatomia ogólna: kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1990.
- Thieme Atlas of Anatomy: General Anatomy and Musculoskeletal System. Thieme. 2006.
- Синельников Р. Д., Синельников Я. Р. Атлас анатомии человека. — 2-е. — М.: Медицина, 1996.
- https://en.wikipedia.org/wiki/Nervous_system
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy_człowieka
- https://ru.wikipedia.org/wiki/Нервная_система
- https://be.wikipedia.org/wiki/Нервовая_сістэма
- https://fizjoterapeuty.pl/uklad-nerwowy/uklad-nerwowy-podstawowe-informacje.html
