Układ nerwowy

---

MOWA : Język polski | Света-Мова | Русский язык

---

Układ nerwowy (łac. systema nervosum; ang. nervous system, літ. Нервовая сістэма, рус. Нервная система).

---

• 

---

Centralny (ośrodkowy) układ nerwowy

Ośrodkowy układ nerwowy, centralny układ nerwowy (łac. systema nervosum centrale, OUN, CUN, CNS od ang. central nervous system, літ. Цэнтральная нервовая сістэма, рус. Центральная нервная система , ЦНС).

Mózgowie

Mózgowie (łac. encephalon; ang. brain, рус. Головной мозг).

• Móżdżek (łac. i ang. cerebellum).
• Pień mózgu (łac. truncus cerebri; ang. brain stem).
  • Rdzeń przedłużony (opuszka; łac. i ang. medulla oblongata), w którym znajdują się ośrodki kierujące odruchami bezwarunkowymi – ośrodki oddechowe, regulujące pracę serca, ciśnienie krwi, ośrodki odpowiedzialne za żucie, połykanie, wydzielanie śliny, ośrodki kojarzeniowe słuchu i równowagi oraz koordynacji ruchowej.
  • Tyłomózgowie (łac. rhombencephalon), będący ośrodkiem kontroli, koordynacji i regulacji ruchów, odpowiedzialnym za utrzymanie równowagi ciała. Stanowi odruchowy ośrodek kaszlu, wydzielania śliny, połykania, automatyczne ośrodki oddychania, hamowania skurczów serca, wydzielania potu, naczyniowo-ruchowy i inne.
    • Tyłomózgowie wtórne (zamózgowie), z którego powstają móżdżek i most,
    • Rdzeniomózgowie, z którego powstaje rdzeń przedłużony.
  • Most (łac. i ang. pons).
  • Śródmózgowie (łac. mesencephalon; ang. midbrain), czyli pierwotny ośrodek analizy wzroku i słuchu.
• Mózg (łac. i ang. cerebrum) lub Kresomózgowie (łac. telencephalon, рус. Конечный мозг)):
  • Półkule mózgu (łac. hemisphaeria cerebri; ang. cerebral hemispheres). Dwie półkule pokryte korą mózgową, dzielącą się na płaty:
    • Płat czołowy – związany z m.in. pamięcią, uwagą, kontrolą zachowania, planowaniem, hamowaniem reakcji; zawiera również ośrodki ruchowe oraz pole Broca (zazwyczaj w lewej półkuli), związane z kontrolą ekspresji mowy.
    • Płat ciemieniowy – zawiera m.in. ośrodki czucia skórnego, rozumienia i kojarzenia informacji pochodzących ze zmysłów oraz ośrodki uwagi.
    • Płat potyliczny – zawiera ośrodki wzrokowe.
    • Płat skroniowy – zawiera m.in. ośrodek analizy wrażeń słuchowych (pole Wernickego, zazwyczaj w lewej półkuli), a także ośrodki emocji oraz pamięci.
  • Międzymózgowie (łac. i ang. diencephalon), w którym znajdują się ośrodki nerwowe głodu i sytości, termoregulacji, pragnienia, agresji/ucieczki, popędu płciowego i instynktu macierzyńskiego.

Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy (łac. medulla spinalis; ang. spinal cord).

---

Obwodowy układ nerwowy

Obwodowy układ nerwowy (łac. systema nervosum periphericum; ang. peripheral nervous system)

• Somatyczny układ nerwowy (łac. systema nervosum somaticum; ang. somatic nervous system)
• Autonomiczny układ nerwowy (wegetatywny; łac. systema nervosum autonomicum; ang. autonomic (visceral) nervous system)

– część współczulna (układ sympatyczny; łac. pars sympathica; ang. sympathetic nervous system)

– część przywspółczulna (układ parasympatyczny; łac. pars parasympathica; ang. parasympathetic nervous system)

– Шаблён:Fakt; jelitowy układ nerwowyШаблён:Odn; ang. Enteric nervous systemШаблён:Odn)

---

Bibliografia

1. Andrei Zhalevich. ŚwiatoRazumienie. Wrocław, 2023.
2. Adam Bochenek, Michał Reicher. Anatomia człowieka T.I. Warszawa: PZWL, 1968.
3. Michał Reicher. Anatomia ogólna: kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1990.
4. Thieme Atlas of Anatomy: General Anatomy and Musculoskeletal System. Thieme. 2006.
5. Синельников Р. Д., Синельников Я. Р. Атлас анатомии человека. — 2-е. — М.: Медицина, 1996.
6. https://en.wikipedia.org/wiki/Nervous_system
7. https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy
8. https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy_człowieka
9. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ośrodkowy_układ_nerwowy
10. https://ru.wikipedia.org/wiki/Нервная_система

Центральная нервная система Периферическая нервная система

1. https://be.wikipedia.org/wiki/Нервовая_сістэма
2. https://fizjoterapeuty.pl/uklad-nerwowy/uklad-nerwowy-podstawowe-informacje.html

---