Masaż tensegracyjny

Z M.O.W.A.

MOWA : Język polski | Свята-Мова | Русский язык

Masaż tensegracyjny (літ. Тэнсэграцыйны масаж, рус. Тенсеграционный массаж) stworzyli genialny polscy fizjoterapeuci, profesorowie AWF we Wrocławiu Krzysztof Kassolik i Waldemar Andrzejewski. Masaż tensegracyjny opiera swoje założenia na koncepcji tensegracji, która zakłada, że tkanki miękkie poprzez kompresję lub rozciąganie oddziałują wzajemnie na siebie.

Nazwa Tensegracja (z ang. tensegration) pochodzi od słów: tension (naprężenie) i integrity (integralność, niepodzielność), koncepcja przedstawiająca funkcjonowanie różnych struktur, które znajdują się w stanie stabilizacji dzięki napięciowej kompresji, co oznacza, że sztywne elementy struktury poddawane są ciągłemu niewielkiemu ściskaniu w związku z napięciem giętkich elementów tej struktury, które rozmieszczone są między nimi. Wzrost napięcia w jednym elemencie wpływa na wzrost napięcia w całej strukturze, co jest równoważone poprzez zmianę napięciowej kompresji poszczególnych składowych struktury. Prawo tensegracji jako pierwszy opisał w 1927 roku amerykański architekt Richard B. Fuller, który wykorzystał to prawo w konstrukcjach architektonicznych. Prekursorem tensegracji w biologii jest amerykański naukowiec Donald E. Ingber, który badał zależności między zmianą kształtu komórki a jej funkcją. Prawo tensegracji w masażu jako pierwsi zastosowali i opisywali fizjoterapeuci Krzysztof Kassolik i Waldemar Andrzejewski z Wrocławia, którzy od 2000 roku prowadzą prace badawcze nad wykorzystaniem masażu tensegracyjnego w terapii schorzeń narządu ruchu.

Problemy i dysfunkcje pacjenta rozpatruje się całościowo, zwraca uwagę nie tylko na miejsce bólu, ale na rozkład napięć w całym ciele. Masaż tensegracyjny polega na wykonywaniu ucisków (miejsce i siłę ucisku dobiera fizjoterapeuta indywidualnie do stanu pacjenta), zabieg rozpoczyna się od miejsc najodleglejszych od źródła dolegliwości.

  • 1. Układ mięśnia najszerszego grzbietu

    1. Układ mięśnia najszerszego grzbietu

  • 2. Układ mięśnia piersiowego większego

    2. Układ mięśnia piersiowego większego

  • 3. Układ mięśnia zębatego przedniego

    3. Układ mięśnia zębatego przedniego

  • 4. Układ więzadła krzyżowo-guzowego

    4. Układ więzadła krzyżowo-guzowego

Układ mięśnia najszerszego grzbietu

1. Układ mięśnia najszerszego grzbietu 1. Układ mięśnia najszerszego grzbietu
1. UKŁAD MIĘŚNIA NAJSZERSZEGO GRZBIETU

Ocena palpacyjna i badanie stanu układu mięśnia najszerszego grzbietu

Ocena palpacyjna i badanie stanu I układu
Ocena palpacyjna I układu mięśnia najszerszego grzbietu masażu tensegracyjnego

Skład i podukłady układu najszerszego grzbietu

Masaż układu mięśnia najszerszego grzbietu

  1. Troczek górny mięśni strzałkowych (grupa boczna mięśni goleni): głaskanie, rozcieranie.
  2. Przegroda międzymięśniowa tylna podudzia: głaskanie, rozcieranie.
  3. Tylna część pasma biodrowo-piszczelowego: głaskanie, rozcieranie.
  4. Powierzchowna warstwa mięśnia pośladkowego wielkiego: ugniatanie.
  5. Rozcięgno dłoniowe, Mięśnie kłębu kciuka i kłębika palca małego: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  6. Mięsień zginacz łokciowy nadgarstka i zginacz promieniowy nadgarstka, Mięsień dłoniowy długi: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  7. Przegroda międzymięśniowa przyśrodkowa ramienia: głaskanie, rozcieranie.
  8. Mięsień najszerszy grzbietu: głaskanie, przemieszczanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.

Zaburzenie rozkładu napięcia w układzie mięśnia najszerszego grzbietu może prowadzić do:

  • bólu bocznej części kolana, w miejscu przyczepu pasma biodrowo piszczelowego,
  • bólu na tylno-bocznej części grzebienia talerza biodrowego,
  • bólu na wyrostku kolczystym Th6-Th7,
  • bólu na nadkłykciu przyśrodkowym kości ramiennej (łokieć golfisty),
  • zaburzenia funkcji nerwu łokciowego i tętnicy łokciowej (zaburzenia czucia, zaburzenia funkcji zginaczy przedramienia).


Układ mięśnia piersiowego większego

2. Układ mięśnia piersiowego większego 2. Układ mięśnia piersiowego większego
2. UKŁAD MIĘŚNIA PIERSIOWEGO WIĘKSZEGO

Ocena palpacyjna i badanie stanu układu mięśnia piersiowego większego

Ocena palpacyjna i badanie stanu II układu

Skład i podukłady układu piersiowego większego

Masaż układu mięśnia piersiowego większego

  1. Mięsień strzałkowy długi i krótki: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  2. Przegroda międzymięśniowa przednia podudzia: głaskanie, rozcieranie.
  3. Przednia część pasma biodrowo-piszczelowego: głaskanie, rozcieranie.
  4. Mięsień naprężacz powięzi szerokiej uda: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  5. Więzadło pachwinowe: rozcieranie punktowe na kolcu biodrowym przednim górnym.
  6. Powięź powierzchowna brzucha: głaskanie, przemieszczanie, rolowanie.
  7. Mięsień czworoboczny grzbietu, część wstępująca, poprzeczna i zstępująca: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  8. Mięsień naramienny, część tylna i przednia: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  9. Mięsień pochyły przedni: głaskanie, rozcieranie.
  10. Mięsień piersiowy większy: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.

Zaburzenie rozkładu napięcia w układzie mięśnia piersiowego większego może prowadzić do:

  • bólu w okolicy kości klinowatej przyśrodkowej i guzowatości I kości śródstopia, bólu w okolicy głowy kości strzałkowej,
  • bólu w obrębie pachwiny z zaburzeniami czucia na przednio-bocznej powierzchni uda w wyniku ucisku nerwu skórno-bocznego uda przez więzadło pachwinowe,
  • bólu na grzebieniu guzka większego kości ramiennej (może promieniować na brzeg boczny łopatki,
  • bólu barku.
  • ład mięśnia zębatego przedniego.

Układ mięśnia zębatego przedniego

3. Układ mięśnia zębatego przedniego 3. Układ mięśnia zębatego przedniego
3. UKŁAD MIĘŚNIA ZĘBATEGO PRZEDNIEGO

Ocena palpacyjna i badanie stanu układu

Ocena palpacyjna i badanie stanu III układu

Skład i podukłady układu mięśnia zębatego przedniego

Masaż układu mięśnia zębatego przedniego

  1. Mięsień pośladkowy średni: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  2. Więzadło biodrowo-lędźwiowe: głaskanie, rozcieranie.
  3. Mięsień biodrowy: punktowe rozcieranie na krętarzu mniejszym kości udowej.
  4. Mięsień gruszkowaty: ugniatanie.
  5. Powięź piersiowo-lędźwiowa: głaskanie, rozcieranie.
  6. Mięsień czworoboczny lędźwi: punktowe rozcieranie stroną boczną dłoni pomiędzy talerzem biodrowym a zebrami.
  7. Mięsień dwugłowy ramienia (Głowa krótka): głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  8. Mięsień kruczo-ramienny: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie.
  9. Mięsień piersiowy mniejszy: przemieszczanie.
  10. Mięsień ramienno-promieniowy i odwracacz przedramienia: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  11. Przegroda międzymięśniowa boczna ramienia: głaskanie, rozcieranie.
  12. Mięsień naramienny, część środkowa: glaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  13. Mięsień nadgrzebieniowy: glaskanie, rozcieranie, ugniatanie.
  14. Mięsień obły mniejszy: glaskanie, rozcieranie, ugniatanie.
  15. Mięsień podgrzebieniowy: glaskanie, rozcieranie, ugniatanie.
  16. Mięsień równoległoboczny wielki i mały: głaskanie, rozcieranie.
  17. Mięsień dźwigacz łopatki: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie.
  18. Mięsień zębaty przedni: przemieszczanie.

Zaburzenie rozkładu napięcia w tym układzie może prowadzić do:

  • bólu na krętarzu większym,
  • zaburzenia funkcji tętnicy pośladkowej górnej i dolnej (zaburzenie ukrwienia mięśni pośladkowych, zaburzenie ukrwienia nerwu kulszowego),
  • bólu w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, nasilającego się przy próbie wyprostowania się (ból spowodowany wzmożonym napięciem spoczynkowym mięśnia czworobocznego lędźwi i mięśnia biodrowo-lędźwiowego),
  • zaburzenia funkcji nerwu promieniowego przebijającego się przez przegrodę między- mięśniową boczną ramienia,
  • uczucia niemożności wykonania głębszego wdechu w wyniku zwiększonego napięcia mięśnia zębatego,
  • zaburzenia ukrwienia mięśnia naramiennego (spowodowane uciskiem tętnicy okala-
  • jącej przedniej ramienia przez mięsień kruczo-ramienny),
  • uczucia kłucia w przedniej części klatki piersiowej z bólem pod obojczykiem i osła bieniem w kończynie górnej oraz zaburzeniem czucia w dole pachowym (z powodu
  • podrażnienia unerwiającego tę okolicę nerwu mięśniowo-skórnego).
  • bólu na kącie górnym łopatki,
  • bólu na guzku większym kości ramiennej,
  • bólu na guzkach tylnych wyrostków poprzecznych C1-C4,
  • bólu na nadkłykciu bocznym kości ramiennej (łokieć tenisisty) i ewentualnego mrowienia powierzchni grzbietowych dwóch pierwszych palców ręki (w wyniku zaburzenia funkcji nerwu promieniowego, którego gałązka głęboka przebiega pod mięśniem odwracaczem przedramienia),
  • bólu w obrębie barku z ewentualnym zaburzeniem czucia w okolicy naramiennej (z powodu podrażnienia nerwu pachowego przebiegającego w pobliżu mięśni obłych).

Układ więzadła krzyżowo-guzowego

4. Układ więzadła krzyżowo-guzowego 4. Układ więzadła krzyżowo-guzowego
4. UKŁAD WIĘZADŁA KRZYŻOWO-GUZOWEGO

Ocena palpacyjna i badanie stanu układu więzadła krzyżowo-guzowego

Ocena palpacyjna i badanie stanu IV układu

Skład i podukłady układu więzadła krzyżowo-guzowego

Masaż układu więzadła krzyżowo-guzowego

  1. Mięsień pośladkowy wielki: ugniatanie.
  2. Mięsień dwugłowy uda (Głowa krótwa), półścięgnisty, półbłoniasty: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  3. Mięsień przywodziciel wielki: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  4. Mięsień podkolanowy: rozcieranie.
  5. Mięsień brzuchaty łydki: głaskanie, rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  6. Mięsień prostownik grzbietu (mięsień najdłuższy i pasmo biodrowo-żebrowe): głaskanie, przemieszczanie rolowanie, rozcieranie, ugniatanie.
  7. Mięśnie pochyłe: rozcieranie.
  8. Więzadło krzyżowo-guzowe: głaskanie, rozcieranie.

Zaburzenie rozkładu napięcia w tym układzie może prowadzić do:

  • bólu po stronie przyśrodkowej kolana (z powodu wzmożonego napięcia mięśni przy- wodzących oraz półbłoniastego i półścięgnistego; dodatkowo okolica przyśrodkowa kolana jest ukrwiona przez gałązkę stawową tętnicy udowej, której funkcja jest zależna od stanu napięcia spoczynkowego mięśnia przywodziciela wielkiego),
  • zwiększenia napięcia mięśni pochyłych (będących przedłużeniem mięśnia biodrowo- -żebrowego), co prowadzić może do zaburzenia przepływu krwi w obrębie tętnicy podobojczykowej i żyły podobojczykowej,
  • bólu z tyłu kolana (z powodu napięcia mięśnia podkolanowego),
  • bólu w okolicy kości krzyżowej i kolca biodrowego tylnego górnego, szczególnie podczas skłonu,
  • bolesności na dolnych żebrach, w miejscu przyczepu pasma biodrowo-żebrowego,
  • bólu w okolicy potylicznej głowy.
  • tendencji do napadowego kurczu w łydkach i uczucia zimnych stóp, związanych ze zmniejszeniem przepływu krwi przez naczynia przebijające się przez kanał przy- wodzicieli, lub w konsekwencji zwiększenia tonusu mięśnia płaszczkowatego, przez który przebija się tętnica piszczelowa tylna,
  • bólu okolicy wyrostków poprzecznych czterech dolnych kręgów szyjnych,
  • zaburzenia funkcji nerwów splotu ramiennego, tętnicy podobojczykowej i żyły podobojczykowej, biegnących pomiędzy mięśniami pochyłymi,
  • bólu w obrębie kręgosłupa,
  • bolesności na żebrach i mostku (spowodowanej wzrostem napięcia mięśni dźwigaczy zeber i zaburzeniem funkcji nerwów międzyżebrowych, które przechodzą pod tymi mięśniami).

Zasady masażu tensegracyjnego

Główny zasady masażu tensegracyjnego

  • Zasada warstwowości – zastosowanie technik na struktury położone głębiej lub bardziej powierzchownie zależne jest od stanu pacjenta. Ostre dolegliwości wymagają technik powierzchownych, natomiast dolegliwości mniej nasilone pozwalają na zastosowanie głębszych technik.
  • Zasada dozowania bodźca – dobór technik oraz ich intensywności zależny jest od stanu pacjenta. Podczas masażu tensegracyjnego nie należy prowokować nasilania dolegliwości bólowych, a wręcz przeciwnie (należy dążyć do ich wyciszania).
  • Zasada kolejności opracowywania struktur – w stanach dużego nasilenia dolegliwości bólowych, terapia rozpoczyna się od opracowania tkanek wykazujących mniejsze nasilenie pod kątem napięcia i bólu. W stanach łagodniejszych opracowany powinien zostać cały układ mięśniowo-powięziowo-więzadłowy.
  • Zasada kierunkowości – podczas masażu tensegracyjnego techniki wykonywane są zgodnie z przebiegiem naczyń żylnych i limfatycznych.

Zasady wykonywania masażu tensegracyjnego

Zasady wykonywania masażu tensegracyjnego (Monika Gwardzik):

  • Przed przystąpieniem do zabiegu należy przeprowadzić wywiad oraz badanie palpacyjne.
  • Dobór metodyki działania zależy od wyników badania palpacyjnego.
  • Badanie palpacyjne przeprowadza się w pozycji leżenia przodem, natomiast terapię w pozycji leżenia bokiem.
  • Masaż wykonuje się na odsłoniętej okolicy, reszta ciała powinna być przykryta.
  • Pozycja pacjenta powinna zapewniać pełne rozluźnienie tkanek nie tylko tych, które będą w danym monecie masowane, ale także tych, które mają z nimi kontakt struktural- ny (zarówno bezpośredni, jak i pośredni).
  • Pozycja musi również zapewniać właściwy przepływ krwi i chłonki zarówno w miejscach masowanych, jak i tych narażonych na możliwy ucisk naczyń.
  • Podczas diagnostyki stosuje się pozycję leżenia przodem, a podczas terapii pozycję leżenia bokiem, tyłem i przodem. Pełny opis pozycji ułożeniowych znajduje się na stronach 50-59.
  • Masaż obejmuje opracowanie poszczególnych mięśni, pasm, więzadeł i powięzi, dla- tego do prawidłowego przeprowadzenia zabiegu niezbędna jest doskonała znajomość topografii struktur anatomicznych.
  • Na zakończenie masażu ponownie przeprowadza się badanie palpacyjne w celu oceny efektywności działania. Punkty nadal wykazujące bolesność należy jeszcze miejscowo opracować.
  • Masaż przeprowadza się 1-2 razy w tygodniu, ilość zabiegów zależy od efektu terapii.

Wskazania i przeciwskazania w masażu tensegracyjnym

Wskazania w masażu tensegracyjnym

  • Zaparcia.
  • Dyskopatia.
  • Bóle mięśni.
  • Entezopatie.
  • Bóle stawowe.
  • Cieśń nadgarstka.
  • Bolesna miesięczka.
  • Nietrzymanie moczu.
  • Napięciowe bóle głowy.
  • Zespół bolesnego barku.
  • Zespół kanału nadgarstka.
  • Kolano skoczka / biegacza.
  • Rozrost gruczołu krokowego.
  • Doleglowosci bólowe urazowe.
  • Łokieć teniesisty, golgisty.
  • Zwiększone napięcie mięśniowe.
  • Zapalenie rozcięgna podeszwowego.
  • Rwa kulszowa, rwa barkowa, rwa udowa.
  • Zmiany przeciążeniowe kręgosłupa i kończyn.

Przeciwskazania w masażu tensegracyjnym

Przeciwwskazania do wykonania masażu tensegracyjnego mogą być względne albo bezwzględne.

  • Przeciwwskazania względne nie wykluczają, ale wprowadzają ograniczają odnośnie sposobu, czasu i miejsca wykonanie masażu.
  • Przeciwwskazania bezwzględne absolutnie wykluczające nie pozwalają wykonać masażu, ponieważ może to wpłynąć negatywnie na stan zdrowia pacjenta. Przeciwwskazania bezwzględne do wykonania masażu tensegracyjnego mogą być względne albo ogólne (uniwersalne) i miejscowe (szczegółowe).
    • Przeciwwskazania bezwzględne ogólne w masażu tensegracyjnym.
    • Przeciwwskazania bezwzględne miejscowe w masażu tensegracyjnym.

Przeciwwskazania względne do wykonania masażu tensegracyjnego

Względne przeciwskazania wiążą się z ustaleniem dopuszczalności masażu, właściwych technik i obszarów zabiegu. Obejmują m.in.:

  • Menstruację.
  • Ciążę.
  • Choroba nowotworowa.
  • Nadciśnienie.
  • zaostrzenie lub nawrót stwardnienia rozsianego.
  • Hemofilię.
  • Łamliwość kości - osteoporozę.

Przeciwwskazania bezwzględne do wykonania masażu tensegracyjnego

Przeciwwskazania bezwzględne do wykonania masażu tensegracyjnego mogą być względne albo ogólne (uniwersalne) i miejscowe (szczegółowe).

Przeciwwskazania bezwzględne ogólne w masażu tensegracyjnym
  • Tętniaki.
  • Krwawienie.
  • Stany ropne.
  • Zator tętnicy.
  • Świeże zakrzepy.
  • Infekcje skórne.
  • Ostry stan zapalny.
  • Ciąża patologiczna.
  • Owrzodzenia, egzema.
  • Choroby pasożytnicze.
  • Aktywna choroba zakaźna.
  • Wylewy krwawe pourazowe.
  • Zakrzepowe zapalenie zył.
  • Nie wyrównane wady serca.
  • Postępujący zanik mięśni.
  • Niewyrównane nadciśnienie.
  • Zapalenia węzłów chłonnych.
  • Choroby krwi, np. hemofilia.
  • Nowotwory złośliwe i łagodne.
  • Znacznego stopnia osteoporoza.
  • Objawy ucisku korzeni nerwowych.
  • Choroby dróg piramidowych i móżdżku.
  • Sytuacje wymagające pierwszej pomocy.
  • Nie wyrównana choroba nadciśnieniowa.
  • Zapalenie szpiku kostnego z przetokami.
  • Zaawansowane zmiany miażdżycowe naczyń.
  • Przerwanie ciągłości skóry, otwarte rany.
  • Znacznego stopnia żylaki kończyn dolnych.
  • Choroby nowotworowe (aktywne) w wywiadzie.
  • Zaawansowane objawy ucisku korzeni nerwowych.
  • Krwotoki lub tendencje do wystąpienia krwotoku.
  • Wysoka temperatura ciała (gorączka powyżej 38°C).
  • Wszelkie zmiany dermatologiczne (owrzodzenia, wypryski, egzema).
  • Ostre i podostre stany zapalne niezależnie od ich umiejscowienia.
  • Znacznego stopnia zaburzenia krążenia np. zakrzepica żył głębokich.
Przeciwwskazania miejscowe do wykonania masażu tensegracyjnego
  • Krwiak.
  • Obrzęk.
  • Świeże blizny.
  • Zmiany skуrne.
  • Świeże oparzenia.
  • Niepełny zrost kostny.
  • Podwyższona temperatura.
  • Przerwanie ciągłości tkanek.
  • Ostry / podostry stan zapalny.
  • Przeczulica w obszarze masowanym.

Bibliografia po masażu tensegracyjnym

  1. Krzysztof Kassolik i Waldemar Andrzejewski. Masaż tensegracyjny. - Wrocław: MedPharm, 2014.
  2. Andrei Zhalevich. ŚWIATOROZUMIENIE. Poszukiwanie głębokich znaczeń, odkrycie pierwotnych przyczyn i wyższych przeznaczeń. - Wrocław: Zhalevich.Com, 2023 r.
  3. Monika Gwardzik. Masaż - teoria i praktyka. Podręcznik dla masażystów i fizjoterapeutów. - Warszawa: ESAN, 2016.
  4. Andrzejewski W., Kassolik K. Ocena palpacyjna pacjenta w masażu tensegracyjnym. Fizjoterapia, 4/2009.
  5. Kassolik K., Andrzejewski W. Masaż tensegracyjny. Fizjoterapia, 1/2010.
  6. Kassolik K., Andrzejewski W., Trzęsicka E., Charlton G. Anatomiczne uzasadnienie wykorzystania zasady tensegracji w masażu / Fizjoterapia Polska, MEDSPORTPRESS, 2007; 3(4); Vol. 7, 332-343.
  7. https://pl.wikipedia.org/wiki/Tensegracja
  8. https://pl.wikipedia.org/wiki/Tensegrity
  9. http://www.leksykonmasazu.pl/kategorie/masaz-tensegracyjny/65
  10. Podstawy teoretyczne i praktyczne wykonywania masażu tensegracyjnego
  11. Wykonywanie masażu tensegracyjnego
  12. I układ mięśnia najszerszego grzbietu masażu tensegracyjnego
  13. II układ mięśnia piersiowego większego masażu tensegracyjnego
  14. III układ mięśnia zębatego przedniego masażu tensegracyjnego
  15. IV układ więzadła krzyżowo‑guzowego masażu tensegracyjnego
Źródło: „https://www.zhalevich.com/wiki/index.php?title=Masaż_tensegracyjny&oldid=3786”