Układ nerwowy

Z M.O.W.A.

MOWA : Język polski | Света-Мова | Русский язык


Układ nerwowy (łac. systema nervosum; ang. nervous system, літ. Нервовая сістэма, рус. Нервная система).



1. Ośrodkowy układ nerwowy (łac. systema nervosum centrale; ang. central nervous system)
a) Móżdżek (łac. i ang. cerebellum)
b) Pień mózgu (łac. truncus cerebri; ang. brain stem)
– Rdzeń przedłużony (opuszka; łac. i ang. medulla oblongata)
– Most (łac. i ang. pons)
– Śródmózgowie (łac. mesencephalon; ang. midbrain)
c) Mózg (łac. i ang. cerebrum)
– Półkule mózgu (łac. hemisphaeria cerebri; ang. cerebral hemispheres)
– Międzymózgowie (łac. i ang. diencephalon)
2. Obwodowy układ nerwowy (łac. systema nervosum periphericum; ang. peripheral nervous system)
– część współczulna (układ sympatyczny; łac. pars sympathica; ang. sympathetic nervous system)
– część przywspółczulna (układ parasympatyczny; łac. pars parasympathica; ang. parasympathetic nervous system)
– Шаблён:Fakt; jelitowy układ nerwowyШаблён:Odn; ang. Enteric nervous systemШаблён:Odn)


Centralny (ośrodkowy) układ nerwowy

Ośrodkowy układ nerwowy, centralny układ nerwowy (łac. systema nervosum centrale, OUN, CUN, CNS od ang. central nervous system, літ. Цэнтральная нервовая сістэма, рус. Центральная нервная система , ЦНС). W skład ośrodkowego układu nerwowego wchodzą:

Mózgowie

Mózgowie (łac. encephalon Головной мозг), dzielące się na:

    • rdzeń przedłużony (łac. medulla oblongata), w którym znajdują się ośrodki kierujące odruchami bezwarunkowymi – ośrodki oddechowe, regulujące pracę serca, ciśnienie krwi, ośrodki odpowiedzialne za żucie, połykanie, wydzielanie śliny, ośrodki kojarzeniowe słuchu i równowagi oraz koordynacji ruchowej
    • tyłomózgowie (łac. rhombencephalon), będący ośrodkiem kontroli, koordynacji i regulacji ruchów, odpowiedzialnym za utrzymanie równowagi ciała
    • śródmózgowie (łac. mesencephalon), czyli pierwotny ośrodek analizy wzroku i słuchu
    • międzymózgowie (łac. diencephalon), w którym znajdują się ośrodki nerwowe głodu i sytości, termoregulacji, pragnienia, agresji/ucieczki, popędu płciowego i instynktu macierzyńskiego
    • kresomózgowie (łac. telencephalon) – dwie półkule pokryte korą mózgową, dzielącą się na płaty:
      • czołowy – związany z m.in. pamięcią, uwagą, kontrolą zachowania, planowaniem, hamowaniem reakcji; zawiera również ośrodki ruchowe oraz pole Broca (zazwyczaj w lewej półkuli), związane z kontrolą ekspresji mowy
      • ciemieniowy – zawiera m.in. ośrodki czucia skórnego, rozumienia i kojarzenia informacji pochodzących ze zmysłów oraz ośrodki uwagi
      • potyliczny – zawiera ośrodki wzrokowe
      • skroniowy – zawiera m.in. ośrodek analizy wrażeń słuchowych (pole Wernickego, zazwyczaj w lewej półkuli), a także ośrodki emocji oraz pamięci

Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy (łac. medulla spinalis).


Bibliografia

  1. Andrei Zhalevich. ŚwiatoRazumienie. Wrocław, 2023.
  2. Adam Bochenek, Michał Reicher. Anatomia człowieka T.I. Warszawa: PZWL, 1968.
  3. Michał Reicher. Anatomia ogólna: kości, stawy i więzadła, mięśnie. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1990.
  4. Thieme Atlas of Anatomy: General Anatomy and Musculoskeletal System. Thieme. 2006.
  5. Синельников Р. Д., Синельников Я. Р. Атлас анатомии человека. — 2-е. — М.: Медицина, 1996.
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Nervous_system
  7. https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy
  8. https://pl.wikipedia.org/wiki/Układ_nerwowy_człowieka
  9. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ośrodkowy_układ_nerwowy
  10. https://ru.wikipedia.org/wiki/Нервная_система

Центральная нервная система Периферическая нервная система

  1. https://be.wikipedia.org/wiki/Нервовая_сістэма
  2. https://fizjoterapeuty.pl/uklad-nerwowy/uklad-nerwowy-podstawowe-informacje.html